Amerika prvi put koristila novo supersonično oružje: Pretvara se u veliku vatrena loptu, a onda sve leti u paramparčad

Sjedinjene Američke Države prvi put su u Iranu upotrijebile novo supersonično oružje, balističku raketu PrSM, tokom napada u kojem su pogođeni i civilni objekti, prema analizama i izvještajima.

U napadu, izvedenom prvog dana rata, oružje sa obilježjima novorazvijene američke balističke rakete pogodilo je sportsku dvoranu i susednu osnovnu školu u gradu Lamerdo na jugu zemlje. Lokalni zvaničnici su izvijestili da je u tom i drugim obližnjim udarima ubijena najmanje 21 osoba, piše Njujork tajms.

Analiza napada

Analiza vizualnih dokaza koju su sproveli Njujork tajms i stručnjaci za oružje pokazala je da karakteristike oružja, eksplozije i nastala šteta odgovaraju balističkom projektilu kratkog dometa poznatom kao Precizna udarna raketa (PrSM). Projektil je dizajniran da detonira neposredno iznad cilja i rasprši male volframove kuglice.

Video snimci prikazuju dva udara u Lamerdu. Na jednom videu, iz stambene zone oko trista metara od sale i škole, vidi se projektil u letu čija silueta odgovara PrSM-u, nakon čega sledi velika vatrena lopta u vazduhu.

Drugi video, sa bezbednosne kamere preko puta dvorane, ne prikazuje dolazak projektila, ali jasno bijleži eksploziju neposredno iznad zgrade. Fotografije sa oba mjesta udara pokazuju brojne rupe koje su očigledno izazvane volframovim kuglicama.

Neposredno uz sportsku dvoranu nalazi se kompleks Korpusa čuvara islamske revolucionarne garde (IRGC), ali nije poznato da li je i on pogođen u napadu.

Borbeni debi novog oružja

Projektil PrSM završio je testiranje prototipa tek prošle godine, navodi se u saopštenju američke vojske. Centralna komanda SAD je 1. marta objavila snimak lansiranja PrSM iz prvih 24 sata rata, a nekoliko dana kasnije admiral Bred Kuper je potvrdio da je raketa prvi put korišćena u borbi. Budući da je oružje toliko novo, teže je procijeniti da li su napadi na Lamerdu bili namjerni.

Pogođeni civilni objekti i žrtve

Nije jasno na koji način bi škola ili sportska dvorana mogli biti povezani sa kompleksom IRGC-a. Prema arhivskim satelitskim snimcima, ovi objekti su ograđeni od vojnog kompleksa najmanje 15 godina. Fiskulturna sala je godinama javno označena kao civilni objekat na platformama za digitalno mapiranje, uključujući Gugl mape i Epl mape.

U vrijeme napada u dvorani je trenirala ženska odbojkaška ekipa, rekao je predstavnik Irana pri Ujedinjenim nacijama, Amir Saeid Iravani. Snimci objavljeni na društvenim mrežama povezani sa školom pokazuju da su djeca redovno koristila te prostore.

Snimci sa zemlje i satelitski snimci nakon napada pokazuju dvoranu sa tragovima paljevine i djelimično urušenim krovom, dok se unutar škole vide razbijeni prozori, šteta od požara i mrlje od krvi.

Prema iranskoj državnoj novinskoj agenciji IRNA, u napadima je poginula najmanje 21 osoba, a oko 100 je povrijeđeno. Među žrtvama su i odbojkašice koje su trenirale u dvorani. Poluzvanična novinska agencija Tasnim objavila je imena 21 poginule osobe, dok su lokalni mediji izvijestile o smrti desetogodišnje učenice Helme Ahmadizadeh, učenice Elham Zaeri i sportskog trenera Mahmuda Nadžafija.

Potvrde stručnjaka i američkih zvaničnika

Američki zvaničnik, koji je govorio pod uslovom anonimnosti, potvrdio je za Tajms da je raketa PrSM korišćena u napadu na Lamerd.

Stručnjaci koje je Tajms konsultovao takođe su dali svoju procjenu. "Iako smo znali da je PrSM korišćen, ovo je prvi put da smo vidjeli sistem u akciji", rekao je Džefri Luis, stručnjak za neširenje nuklearnog oružja sa koledža Midlberi.

Njegovo zapažanje je podržao i stručnjak za municiju Frederik Gras, koji je rekao da je snimak detonacije bio veoma jasan i da su "obrasci oštećenja od šrapnela impresivni i da se poklapaju sa malobrojnim dostupnim tehničkim informacijama o PrSM-u".

Širi kontekst sukoba

Napad u Lamerdu dogodio se istog dana kada je američka krstareća raketa Tomahavk pogodila školu u gradu Minabu, usmrtivši 175 ljudi.

PrSM je balistička raketa kratkog dometa koju je razvio Lokid Martin kako bi zamijenio sistem ATACMS. Može da pogodi mete udaljene oko 640 kilometara, a namena mu je uništavanje neprijateljskih vojnika i neoklopljenih vozila.