Istorija i politika stvorile su dva jedinstvena izuzetka u svijetu.
Većina ljudi polazi od pretpostavke da svaka država ima svoj glavni grad, ali u svetu postoje samo dvije zemlje koje zvanično nemaju prijestonicu.
Ne, nije riječ o Vatikanu, Monaku ili Singapuru, gdje su grad i država praktično jedno. Rječ je o Nauruu i Švajcarskoj - dvije države koje su, iz potpuno različitih razloga, ostale bez zvanično proglašenog glavnog grada.
Nauru - država bez klasičnih gradova
Prva je Nauru, veoma malo ostrvo u Tihom okeanu, čija je površina manja od Menhetna. Država je podijeljena na 14 administrativnih distrikata i ima oko 12.000 stanovnika, od kojih većina živi uz obalu.
Nauru nema glavni grad jer, zapravo, nema gradove u klasičnom smislu te riječi. Postoje naselja i administrativni centri, ali nijedno od njih nikada nije dobilo status prijestonice.
Zanimljivo je da je tokom druge polovine 20. vijeka Nauru bio jedna od najbogatijih zemalja na svijetu po glavi stanovnika. Razlog su bile ogromne rezerve fosfata, nastale taloženjem ptičjeg izmeta tokom hiljada godina. Kada su te zalihe iscrpljene, ekonomski procvat je naglo prestao.
Danas se ova država suočava sa ozbiljnim ekonomskim i ekološkim problemima i u velikoj mjeri zavisi od finansijske pomoći Australije. U praksi, najveći administrativni značaj ima distrikt Jaren, u kojem se nalaze parlament i većina državnih institucija, ali ni on nema zvanični status glavnog grada.
Švajcarska - bogata država bez zvanične prijestonice
Druga država bez formalnog glavnog grada je Švajcarska, što često iznenadi mnoge. Ova zemlja ima 26 kantona, koji su kroz istoriju funkcionisali gotovo kao nezavisne države. Zbog snažnog insistiranja na ravnopravnosti kantona i decentralizaciji vlasti, Švajcarska nikada nije proglasila zvanični glavni grad.
Umjesto toga, ključne državne funkcije raspoređene su u više gradova. Bern je sjedište savezne vlade i parlamenta i nosi titulu "savezni grad", ali zvanično nije prijestonica. Savezni sud nalazi se u Lozani, dok je Savezni krivični sud smješten u Belinconi.
Ovakav sistem odražava švajcarsku političku kulturu kompromisa i ravnoteže moći među regionima. Švajcarska je jedna od rijetkih zemalja u kojoj je decentralizacija toliko snažna, da kantoni imaju sopstvene ustave, parlamente i sudove. Upravo zbog toga izbjegnuto je proglašenje jednog grada za dominantni politički centar, u skladu sa dugom tradicijom federalizma i direktne demokratije.
Ova dva primjera pokazuju da pojam glavnog grada nije univerzalno pravilo, već rezultat istorijskih, političkih i geografskih okolnosti, koje od države do države mogu drastično da se razlikuju.
