Evropske zemlje postižu visoke standarde kvaliteta vode za kupanje, a većina kupališta smatra se bezbjednom za kupače, navodi se u novom izvještaju.
Plaže, jezera i rijeke širom Evrope i dalje imaju visok kvalitet vode, pri čemu ogromna većina kupališta ispunjava zahtjeve Evropske unije, pokazuje Izvještaj o kvalitetu vode za kupanje za 2025. godinu.
Od Irske do Estonije i Kipra, 96% svih praćenih kupališta ispunjava minimalne standarde kvaliteta, dok je samo 1,5% ocijenjeno kao "lošeg kvaliteta", piše Euronews.
Kvalitet priobalnih voda za kupanje generalno je bolji od kvaliteta rijeka i jezera. Čak 88% priobalnih kupališta u EU svrstano je u kategoriju odličnog kvaliteta, u poređenju sa 78% kupališta u unutrašnjim vodama.
U izvještaju se navodi da je to posljedica karakteristika mnogih unutrašnjih voda u centralnoj Evropi, koje se uglavnom sastoje od malih jezera, bara i rijeka sa slabim protokom.
Takve vodene površine podložnije su kratkotrajnim zagađenjima izazvanim obilnim padavinama ili sušama, naročito tokom ljeta.
Kvalitet vode za kupanje ocjenjuje se kao "odličan", "dobar", "zadovoljavajući" ili "loš", na osnovu utvrđenih nivoa bakterija E. coli i crevnih enterokoka, koji predstavljaju ključne pokazatelje fekalnog zagađenja i potencijalnih zdravstvenih rizika.
Prema podacima Evropske agencije za životnu sredinu (EEA), izlaganje zagađenoj vodi za kupanje može izazvati gastrointestinalne tegobe, poput stomačnih problema i dijareje, kao i infekcije uha, oka i gornjih disajnih puteva.
Gdje je najbolja voda za kupanje?
Zemlja sa najboljim ukupnim kvalitetom vode je Kipar, gdje je 100% voda za kupanje ocijenjeno kao odličnog kvaliteta. Slijede Grčka (97,1%), Bugarska (96,9%) i Austrija (96,5%).
Priobalne vode u Litvaniji i Sloveniji takođe su ocijenjene kao odlične, ali je slabiji kvalitet njihovih unutrašnjih voda uticao na ukupni rezultat.
Kada je riječ o jezerima, rijekama i barama, najbolji kvalitet vode zabilježen je u Austriji i Finskoj, gdje je oko 95% unutrašnjih voda ocijenjeno kao odlično.
Prvih pet zemalja sa najboljim kvalitetom voda zaokružuju Danska (94,3%), Luksemburg (94,1%) i Njemačka (91,5%).
A gdje je kvalitet najlošiji?
U tri zemlje Evropske unije - Estoniji, Holandiji i Francuskoj- 3% ili više kupališta ocijenjeno je kao lošeg kvaliteta tokom 2025. godine.
Albanija ima najmanji udio voda ocijenjenih kao odlične - svega 16,8%, što je najniži procenat među svim evropskim zemljama.
Samo još četiri zemlje imaju manje od 70% voda odličnog kvaliteta:
- Estonija (56,9%)
- Poljska (58,7%)
- Mađarska (64,0%)
- Belgija (67,9%)
Ako se posmatraju isključivo unutrašnje vode, Španija ima najniži kvalitet. Više od 11% njenih rijeka i jezera ocijenjeno je kao lošeg kvaliteta, dok je samo 53,1% svrstano u kategoriju odličnog kvaliteta - najmanji udio među evropskim zemljama.
Niži kvalitet unutrašnjih voda zabilježen je i u Sloveniji, Portugalu i Hrvatskoj.
Rijeke predstavljaju najveći izazov
Vode za kupanje u rijekama i dalje predstavljaju poseban izazov, navodi se u izvještaju. Samo 47% od oko 1.200 zvanično određenih riječnih kupališta širom Evrope dostiglo je odličan kvalitet u 2025. godini.
Kao glavni razlozi lošijeg kvaliteta voda u mnogim evropskim rijekama navode se ubrzana urbanizacija i zagađenje tokom Industrijske revolucije.
Među ključnim faktorima koji utiču na kvalitet riječnih kupališta nalaze se kratkotrajna zagađenja nakon obilnih padavina, uključujući izlivanje mješovitih kanalizacionih sistema i oticanje atmosferskih voda, zagađenje iz poljoprivrede, kao i fekalno zagađenje koje potiče od divljih i domaćih životinja koje imaju pristup obalama rijeka.
Prema Evropskoj agenciji za životnu sredinu, kvalitet vode u mnogim gradskim rijekama i drugim vodenim površinama postepeno se poboljšava zahvaljujući evropskim politikama zaštite voda, pa je kupanje danas ponovo moguće u više evropskih gradova.
(MONDO)
