Filmovi kontrolišu aktivnosti mozga

Pokretne slike, odnosno filmovi mogu izvršiti značajnu kontrolu nad aktivnostima mozga, utvrdili su neurolozi na Univerzitetu Njujork tokom najnovijeg istraživanja, koristeći napredne metode funkcionalnog snimanja.

Istraživanjem je utvrđeno da je uticaj filmova varira prema njihovom stilu sadržaja, uređivanja i režije.

Autori studije su Uri Hason, Barbara Knapmajer, Nava Rubin i David Higer, sa Univerziteta Njujork kao i Ohad Landesman, kandidat za doktora na Odsjeku za filmske studije Njujorške Tiš škole umjetnosti, i Ignjacio Valines naučnik istraživač na Univerzitetu Minhen.

Istraživači su se oslonili na dva metodološka oruđa u svojoj studiji: funkcionalno magnetno-rezonantno snimanje (FMRI) i analizu inter-subjektne korelacije (ISC).

FMRI koristi skener sličan skeneru magnetno rezonantnog snimanja koji se rutinski koristi u kliničkoj procjeni ljudske anatomije, ali je reprogramiran da se dobije vremenski niz trodimenzionalnih slika moždane aktivnosti.

U tipičnom FMRI eksperimetnu, sakupljaju se slike vremenskog niza moždane aktivnosti dok se stimulans ili kognitivni zadatak mijenja.

ISC analiza je uposlena za mjerenje sličnosti u moždanoj aktivnosti kod gledalaca filma u ovom slučaju, i uporedila je odgovor (reakciju) u svakom regionu mozga kod jednog gledaoca prema odgovorima u istim regionima mozga kod drugih.

Pošto su svi gledaoci bili izloženi istim filmovima, ISC izračunavanje na bazi region po region identifikovalo je moždane regione u kojima je odgovor bio sličan kod svih gledalaca.

"U kinu, neki filmovi vode najveći broj gledalaca kroz sličan niz perceptualnih, emocionalnih i kognitivnih stanja", kažu istraživači.

Takav čvrst zahvat umova gledalaca biće reflektovan u sličnosti aktivnosti mozga - ili visokog ISC kod najvećeg broja gledalaca. Nasuprot tome, drugi filmovi vrše - bilo namjerno ili nenamjerno - manje kontrole nad umovima gledalaca, rezultujući u niskom ISC.

Da stimulišu gledaočevu moždanu aktivnost, istraživači su im pokazali isječke iz tri igrana filma: trideset minuta iz filma Serđa Leonea "Dobar, loš, zao", epizodu iz Hičkokovog "Bang! Mrtav si", i epizodu iz filma Larija Dejvida "Obuzdaj svoj entuzijazam".

Za uspostavljanje polaznog stanja, subjekti su pogledali video isječak nestrukturisane realnosti: 10-minutni, needitovan, jednokratni video film za vrijeme koncerta u Parku Vašingtona u Njujorku.

Rezultati su pokazali da se ISC reakcija u neokorteksima subjekata - dijelu mozga odgovornom za percepciju i kogniciju - razlikovala u slučaju ova četiri filma.

Hičkokova epizoda izazvala je slične reakcije kod svih gledalaca u preko 65 odsto neokorteksa, ukazujući na visok nivo kontrole umova posmatrača.

Visok ISC je takođe bio intenzivan (45 odsto) za "Dobar, loš, zao",

Niži ISC zabilježen je za "Obuzdaj svoj entuzijazam" (18 odsto) i Vašingtonski kvadratni park, ili nestrukturisanu realnost, video isječak (manje od pet odsto).

"Naši podaci sugerišu da postizanje čvrste kontrole nad umovima gledalaca za vrijeme filma zahtijeva, u najviše slučajeva, namjernu konstrukciju filmskih nizova kroz estetske načine", napisali su istraživači.

"Činjenica da je Hičkok bio u stanju da diriguje reakcije tako mnogo moždanih regiona, uključujući ih i isključujući u isto vrijeme kod svih gledalaca, može dati neurollošku evidenciju za njegovu notorno čuvenu sposobnost da vlada i manišuliše umovima gledalaca. Hučkok je često volio reći u intervjuima da za njega 'kreacija je zasnovana na tačnoj nauci o reakcijama auditorijuma'."

Međutim, istraživači su naglasili da nizak ISC ne implicira obavezno da gledaoci nisu bili pažljivi ili uključeni u događaje u ovim fimovima.

"ISC mjeri samo sposobnost kreatora filma da izazivu slične reakcije kod svih gledalaca", kažu oni.

Slična moždana aktivnost kod posmatrača, ili visok ISC, mogu biti uzeti kao indikacija da svi gledaoci obrađuju i percipiraju film na sličan način.

Varijabilnost u moždanoj aktivnosti kod gledalaca - odnos nizak ISC - može biti zbog manje obrade ulaznih informacija, koje se dešavaju kod sanjarenja, ili intenzivnog angažovanja ali varijabilne obrade filmskog niza.

Tako recimo, umjetnički film može zahtijevati intenzivan intelektualni napor gledalaca koji se razlikuje od jednog do drugog, što se rezultuje u razlikama u neuralnoj aktivnosti.

Nevezano za nalaze, studija ukazuje na novu metodu međusubjektne korelacije /ISC/ moždane aktivnosti - za mjerenje uticaja filmova na umove gledalaca, koji može otvoriti put za inovativan pristup koji istraživači nazivaju "neurosinematičke" studije.

Dok oni dodaju da kognitivna naučna analiza filma nije nova, metode funkcionalnog snimanja mogu biti od koristi i za filmske teoretičare i za filmsku industriju za obezbjeđenje kvantitativne, neuronaučne (neurološke) procjene angažovanosti odnosno uključenosti ili uživljavanja gledalaca u film.

(Srna)