Predsjednik Odbora i poslanik Evropskog saveza Boris Mugoša zatražio je od Radović da pojasni okolnosti poslovanja Alta banke i sistema Alta Pay u Crnoj Gori, kao i da li je bilo pokušaja uticaja na rad Centralne banke.
Na Centralnu banku Crne Gore (CBCG) vršeni su pritisci nakon što je odbila zahtjev Alta banke za preuzimanje Addiko banke i ulazak na crnogorsko tržište kroz još dvije banke, saopštila je guvernerka CBCG Irena Radović, prenose Vijesti.
Ona je to kazala na sjednici skupštinskog Odbora za ekonomiju, finansije i budžet, tokom razmatranja Godišnjeg izvještaja o radu Centralne banke za 2025. godinu.
Predsjednik Odbora i poslanik Evropskog saveza Boris Mugoša zatražio je od Radović da pojasni okolnosti poslovanja Alta banke i sistema Alta Pay u Crnoj Gori, kao i da li je bilo pokušaja uticaja na rad Centralne banke.
Radović je navela da pritisci nijesu dolazili direktno iz političkih struktura, već preko posrednika i pojedinaca, o čijem su djelovanju i identitetu nadležni državni bezbjednosni organi, kako je istakla, više puta obavještavani.
Prema njenim riječima, prvi i jedini sastanak sa vlasnikom Alta banke Davorom Macurom održan je u oktobru 2025. godine, a prisustvovali su mu, pored guvernerke, viceguverneri Zorica Kalezić i Milan Remiković.
„Da li ćete to nazvati pritiskom ili dobronamjernim sugestijama, uvijek ih ima da se taj kontakt ostvari. Prilikom tog kontakta dajemo gospodinu Macuri informaciju da nama jako znači integritet crnogorskog finansijskog tržišta i da mu ne možemo izaći u susret da ostvari ono što želi“, kazala je Radović.
Istakla je da su nakon negativnog odgovora CBCG uslijedile, kako ih je nazvala, dodatne „dobronamjerne sugestije“.
„Moram reći da je period kada nijesu izabrani viceguverneri CBCG jako korišćen za različite vrste uticaja, od različitih pojedinaca na izbor viceguvernera i uslovljavanje licenciranjem određenih banaka. Uslovljavanje izbora viceguvernera, takođe, povlačenjem višemilionskih kazni koje su izrečene bankama u domenu sprečavanja pranja novca“, navela je guvernerka.
Prema njenim riječima, pokušaji uticaja nijesu se odnosili samo na Alta banku, već i na druge postupke u kojima je Centralna banka odbila izdavanje licenci.
Radović je kazala da su nadležnim državnim organima dostavljeni podaci o identitetu osoba koje su posredovale, vrstama pritisaka i pokušajima obezbjeđivanja ulaska na crnogorsko tržište. Dodala je da su u pojedinim situacijama tražene i bezbjednosne procjene zbog prirode i karaktera osoba preko kojih su prenošene poruke.
„Oni su bili kroz posrednike i pojedince o čijem djelovanju i pritiscima su uredno u više navrata informisani državni crnogorski organi nadležni za bezbjednost. Sve podatke o identitetu, vrstama pritisaka i pokušajima da se obezbijedi penetracija na crnogorsko tržište u ovom slučaju i u nekoliko drugih gdje je Centralna banka odbila licence uredno smo saopštili i prenijeli nadležnim državnim organima. Bilo je momenata kada se tražila procjena bezbjednosti zbog prirode i karaktera lica preko kojih su prenošene poruke“, istakla je Radović.
Ona je pojasnila da je provjera poslovanja Alta grupacije počela još u avgustu 2023. godine, prije njenog stupanja na funkciju guvernerke, dok je dozvola platnoj instituciji Alta Pay izdata tokom njenog mandata, prenose Vijesti.
Mugošu je interesovalo i da li su pojedine crnogorske državne kompanije poslovale sa Alta bankom. Radović je odgovorila da je to pitanje u nadležnosti Narodne banke Srbije.
Odbacila je i tvrdnje da su višemilionski iznosi izneseni iz Crne Gore u Srbiju, navodeći da takve transakcije nijesu registrovane.
„Samo je jedna transakcija bila 50.000 eura i to je bila transakcija sa jednim njemačkim pravnim licem. Prosječne transakcije iznosile su 63 eura. Odliva novca nije bilo ni prema drugim destinacijama“, kazala je Radović.
Tokom sjednice poslanici Valentina Minić iz Demokrata i Boris Mugoša zatražili su i objašnjenje zbog povećanja cijena pojedinih bankarskih usluga, posebno naknada za elektronsko bankarstvo i vođenje računa.
Viceguvernerka CBCG Zorica Kalezić kazala je da su banke tokom posljednjih devet mjeseci povećale prihode od naknada za vođenje računa za 25 odsto, odnosno za 1,7 miliona eura.
„Sa druge strane, taj rast ne može da kompenzuje pad prihoda koji je ostvaren od naknada u okviru platnog prometa koji iznosi nekih 4,2 odsto. Treći element koji je jednako važan je kartično i bankomatsko poslovanje gdje vidimo rast, ali vidimo mnogo veći rast troškova“, kazala je Kalezić.
Ona je objasnila da je povećanje troškova kartičnog i bankomatskog poslovanja u najvećoj mjeri posljedica poskupljenja usluga kompanija Visa i Mastercard, koje upravljaju kartičnim šemama, a koje banke ne uspijevaju da nadoknade.
Predstavljajući izvještaj o radu za 2025. godinu, Radović je ocijenila da je crnogorski finansijski sistem stabilan, likvidan i dobro kapitalizovan.
Navela je da je bankarski sektor prošlu godinu završio sa aktivom većom od 7,9 milijardi eura, dok je udio nekvalitetnih kredita pao na istorijski minimum od 2,67 odsto, prenose Vijesti.
„Glavna ocjena je da je finansijski sistem zdrav, stabilan, likvidan i dobro kapitalizovan. Ostvareni su važni pomaci u evropskoj integraciji, kroz vođstvo CBCG u tri pregovaračka poglavlja i aktivno učešće i doprinos u još devet. Realizovali smo integraciju u Jedinstveno područje plaćanja u eurima – SEPA. Time je ostvaren zavidan nivo integracije i obezbijeđene su značajne pogodnosti za građane i privrednike“, kazala je Radović.
Dodala je da su pokazatelji kapitalizovanosti banaka znatno iznad zakonski propisanih minimuma, što predstavlja jedan od ključnih pokazatelja otpornosti finansijskog sistema.
„Kada je u pitanju očuvanje stabilnosti finansijskog sistema, što je naš osnovni prioritet, mogu reći da je sistem osnažen. Koeficijent adekvatnosti kapitala bio je na nivou od oko 20 odsto, što je znatno iznad zakonom predviđenog minimuma od osam odsto. Udio nekvalitetnih kredita smanjen je na istorijski minimum od svega 2,67 odsto. Time smo praktično dostigli nivo najboljih rezultata zemalja članica Evropske unije“, zaključila je Radović.