Današnji izvještaj Evropske komisije trebalo bi da pruži potpuniju ocjenu ostvarenog napretka i preostalih obaveza, dok će naredne međuvladine konferencije pokazati u kojoj mjeri planirani rokovi mogu biti ostvareni.
Crna Gora ulazi u posljednja dva mjeseca godine sa planom da privremeno zatvori svih preostalih 12 pregovaračkih poglavlja sa Evropskom unijom, dok će današnje predstavljanje Paketa proširenja Evropske komisije pokazati kakva se dinamika očekuje u završnici pristupnog procesa, piše Dan.
Prema predviđenom rasporedu, šest poglavlja bi trebalo da budu zatvorena u novembru, a preostalih šest u decembru, čime bi se stvorili uslovi za prelazak u narednu fazu evropskih integracija.
Danas, Evropska komisija uz godišnje izvještaje o napretku država kandidata, predstavlja i indikativni vremenski plan za završetak pregovora sa najnaprednijim kandidatima. Za Crnu Goru je predviđeno da se preostale obaveze u pregovaračkom procesu razmatraju na međuvladinim konferencijama do kraja decembra, dok bi naredna godina bila posvećena završnim procedurama za pristupanje Uniji.
Nacrt ugovora o pristupanju trebalo bi da bude pripremljen na proljeće 2027. godine, a njegovo potpisivanje bi moglo uslijediti u junu. Riječ je o okvirnim rokovima koji zavise od ispunjavanja preostalih uslova, ali i odluka evropskih institucija i država članica.
Prvi konkretan korak u najavljenoj završnici očekuje se u petak, kada bi Crna Gora trebalo da privremeno zatvori poglavlje 1 koje se odnosi na slobodu kretanja robe. Saglasnost svih članica Evropske unije potvrdio je državni ministar Irske za evropske poslove i odbranu Tomas Birn, koji predsjedava međuvladinom konferencijom. Time bi broj privremeno zatvorenih poglavlja porastao sa 21 na 22, od ukupno 33 koja je Crna Gora otvorila tokom pregovora, prenosi Dan.
Prethodno su, na konferenciji održanoj u Luksemburgu, zatvorena poglavlja koja se odnose na ekonomsku i monetarnu politiku, statistiku i socijalnu politiku i zapošljavanje. Istovremeno, ministarka evropskih poslova Maida Gorčević je saopštila na sastanku Zajedničkog konsultativnog odbora EU i Crne Gore u Briselu da je država usvojila i dostavila sve završne pregovaračke pozicije, čime je završen ključni dio priprema za zatvaranje preostalih poglavlja.
Crna Gora je, prema podacima koje je ministarka evropskih poslova Maida Gorčević predstavila u Briselu, ostvarila 90 posto obaveza predviđenih reformskom agendom. Takođe, ukazala je i na finansijski paket od približno 3,2 milijarde eura, koji je Evropska komisija predložila za Crnu Goru za period od 2028. do 2034. godine. Naglasila je da pripreme za korišćenje evropskih fondova treba da počnu prije članstva, uz uključivanje državnih institucija, privrede i lokalnih zajednica. Time bi se stvorili uslovi za korišćenje sredstava koja će državi biti dostupna nakon pristupanja Uniji.
Prema podacima koje je Gorčević predstavila, od decembra 2024. godine zatvoreno je 18 poglavlja, od čega devet tokom ove godine. Dalje odluke su sada na evropskim partnerima koji treba da razmotre preostala pitanja i daju saglasnost za zatvaranje pojedinačnih pregovaračkih oblasti. Posebnu težinu u zaavršnici imaju poglavlja 23 i 24, koja se odnose na pravosuđe, temeljna prava, pravdu, slobodu i bezbjednost, čije je zatvaranje predviđeno za posljednju fazu pregovora. Njihov značaj proizilazi iz činjenice da rezultati u oblasti vladavine prava određuju ukupan tempo pristupanja.
Iako je završetak pregovora predviđen do kraja godine, to neće istovremeno značiti i članstvo u Evropskoj uniji. Nakon usaglašavanja pristupnog ugovora slijede procedure njegovog odobravanja i ratifikacije, dok Crna Gora kao cilj zadržava punopravno članstvo 2028. godine.
Današnji izvještaj Evropske komisije trebalo bi da pruži potpuniju ocjenu ostvarenog napretka i preostalih obaveza, dok će naredne međuvladine konferencije pokazati u kojoj mjeri planirani rokovi mogu biti ostvareni.