Istraživački novinari razotkrili su obimne radove na kolosalnom podzemnom kompleksu Grot pod granitom planine Kosvinski kamen, odakle poboljšani ruski sistem odmazde može automatski pokrenuti nuklearni udar čak i ako državni vrh bude uništen.
Ruski predsjednik Vladimir Putin potiho modernizuje tajni komandni centar iz doba Hladnog rata, bazu za nuklearne udare sudnjeg dana, smještenu duboko unutar planine, koja može da izdrži američke bombe za uništavanje bunkera i praktično osigura uzajamno uništenje u slučaju nuklearnog rata.
Nedavno veliko istraživanje objavljeno 26. septembra identifikovalo je tajni bunker unutar planine Kosvinski kamen na Uralu, u ruskoj Sverdlovskoj oblasti (1.300 kilometara istočno od Moskve), kao ključnu tačku modernizovanog nuklearnog komandnog sistema Perimetar.
Four years in the rabbit hole with millions of Russian military docs, and I finally feel comfortable writing this (very uncomfortable) story.Russia appears to have upgraded and re-activated the fabled Dead Hand that ensures global nuclear retaliation if Russia is attacked. https://t.co/d608VPilI7
— Mathias Glistrup (@ucarzales)September 26, 2026
Taj sistem, na Zapadu poznat kao "Mrtva ruka", osmišljen je tako da omogući automatski nuklearni odgovor u slučaju uništenja ruskog državnog vrha.
Riječ je o velikom istraživačkom projektu Centra Dosije, organizacije Danvač i lista Sandej tajms, čiji su timovi proučavali dokumente o gradnji i opremi, podatke iz otvorenih izvora, kao i iskaze ljudi povezanih sa objektom, kako je pisao nezavisni ruski medij Moskov tajms, a prenijela ukrajinska vladina medijska i donatorska platforma Junajted24.
Kompleks, kodnog imena Grot, koji se označava kao Objekat 1335, skriven je unutar planine čije stijene omogućavaju prolazak radio talasa određenih frekvencija potrebnih za komunikaciju, navodi se u istraživanju.
U kolosalnom kompleksu nalaze se podzemne prostorije i tuneli, radio-centri, komunikacioni sistemi i sistemi za održavanje života, kao i oprema koja upravlja strateškim nuklearnim snagama.
Konačna odluka bez učešća čovjeka?
Kosvinski kamen nalazi se ispod više od 300 metara čvrstog granita, što znači da je zaštićen od trenutnog američkog arsenala penetrirajućih bombi za uništavanje bunkera.
Detaljna istraga uključuje i prve fotografije unutrašnjosti kompleksa, koji se naziva i "planina/bunker sudnjeg dana", a koje su objavili istraživački timovi.
Na jednoj fotografiji iz unutrašnjosti tunela, čiji datum nije naveden, vidi se osoba koja stoji u golemom hodniku kom se ne nazire kraj, dok se iza nje vide tragovi guma.
It isn't a secret. There's plenty of info on Yandex.Object 1335 (Grot), is a heavily fortified underground command post buried in the Kosvinsky Kamen mountain in the Northern Urals, near the village of Kytlym.The facility is part of the Strategic Rocket Forces command and control system and ties directly into "Perimeter", the system most people know as the Dead Hand.Its purpose is to ensure that a launch order for strategic missiles can be delivered even in the event of a massive nuclear strike and the destruction of conventional communication channels.Ask AI to translate these. It's quite interesting.https://t.co/Kwh3pt9ldthttps://t.co/wNucidUJWn
— Gus (@gustav_gambles)September 26, 2026
Objekat 1335 jedno je od skloništa otpornih na bombardovanje koja su izgrađena širom Rusije tokom Hladnog rata u sklopu sistema Perimetar/Mrtva ruka, koji je uspostavljen kako bi se osiguralo da se ruske nuklearne snage mogu aktivirati bez obzira na okolnosti u slučaju nuklearnog rata.
U nekadašnjem, sovjetskom sistemu Perimetar, konačni pritisak na taster za lansiranje bio je u rukama dežurnih oficira, a ne mašine, ali analizirani dokumenti ne pružaju dokaze da je sadašnji sistem ikada funkcionisao u potpuno automatskom režimu rada.
Kako prenosi Njujork post, rusko ministarstvo odbrane od 2018. godine na toj lokaciji sprovodi veliki projekt modernizacije. Penzionisani general-major Viktor Halin učestvovao je u stvaranju sistema Perimetar sedamdesetih godina prošlog vijeka, a od 2005. do 2010. vodio je njegovu modernizaciju.
On je izjavio da je Putin u maju 2005. potpisao tajni dekret o izgradnji novog upravljačkog elementa tog sistema.
Opsežna modernizacija kompleksa
Do 2010. novi sistem je bio testiran i dopremljen u Grot, dodaje se u izveštaju, a do 2020. u blizini planine izgrađeno je vojno naselje pod nazivom Kitlim.
Halin je objasnio da je Objekat 1335 ruskim liderima dao alat za "sprovođenje odmazde u automatizovanom i automatskom režimu rada” - u izvještaju se objašnjava da to znači upravo donošenje konačne odluke o lansiranju nuklearnog oružja bez učešća čovjeka u procesu.
Niz novih ugovora o nabavci povezanih sa Objektom 1335, sklopljenih između 2018. i 2024. godine, takođe ukazuje na to da Kremlj radi na modernizaciji objekta kako bi mogao da izdrži savremeni rat.
Dokumenti o javnoj nabavci pokazuju da je za objekat isporučeno više od 20.000 tona čelika i blizu 60.000 tona cementa. Prema izračunavanjima, ta količina materijala mogla je biti dovoljna za dobijanje dovoljno betona za izgradnju dvije velike savremene stanice moskovskog metroa, zajedno sa pripadajućim tunelima.
Four years in the rabbit hole with millions of Russian military docs, and I finally feel comfortable writing this (very uncomfortable) story.Russia appears to have upgraded and re-activated the fabled Dead Hand that ensures global nuclear retaliation if Russia is attacked. https://t.co/d608VPilI7
— Mathias Glistrup (@ucarzales)September 26, 2026
Ugovori uključuju i 21 električnu trafostanicu, 160 ventilacionih jedinica, 95 komada teške mehanizacije i 648 alata za bušenje, prenosi Njujork post.
Satelitski snimci otkrili su popravke i građevinske radove na različitim delovima kompleksa, uključujući izgradnju novih ulaza između 2022. i 2025. godine.
Oprema koja se doprema verovatno znači da Rusija kopa još dublje kako bi proširila objekat i ojačala njegovu odbranu, rekao je za Sandej tajms Tom Roset, stručnjak za rusku bezbjednosnu politiku na Norveškom štabnom koledžu.
Ponovo prioritet
"Proširenje Objekta 1335 prati veliku modernizaciju ruskih nuklearnih snaga, kojoj je unutar ruskih oružanih snaga dat visok prioritet. Perimetar će ponovo dobiti prioritet u sadašnjoj napetijoj geopolitičkoj situaciji, u kojoj Rusija sebe vidi kao stranu u sukobu sa Zapadom", rekao je Roset.
Džefri Levis sa Univerziteta Stanford, stručnjak za politike nuklearnog neširenja, tvrdio je da Kremlj Grot smatra "stabilizujućim elementom" koji ruskim liderima daje "više samopouzdanja i vremena".
"Ne rade to zato što su nekakvi karikaturalni negativci... Rade to zato što se duboko u sebi osjećaju nesigurno. Da bi SAD mogao Putinu da uradi ono što je uradio iranskom lideru", rekao je Levis.
Modernizacija Grota deo je šire obnove ruske nuklearne komandne infrastrukture. Raniji izvještaji ukazivali su na to da su opsežni radovi na Objektu 1335 započeli 2018. godine, pri čemu su narudžbine obuhvatale oko 600 kilometara električnih kablova, ventilacione sisteme i pripadajuću opremu za filtriranje namijenjenu zaštiti od hemijske, biološke i radioaktivne kontaminacije.
Dokumenti o nabavci takođe govore o najmanje 24 podzemne prostorije sa razgranatim sistemom tunela, pri čemu je udaljenost između glavnog i rezervnog izlaza oko 2,5 kilometara.
Smatra se, prenosi Junajted24, da je objekat 2023. godine stavljen u borbenu gotovost, a u međuvremenu je Moskva nastavila da uvježbava i druge komponente svojih strateških snaga - na primjer, 2. aprila posade mobilnih interkontinentalnih balističkih sistema RS-24 Jars u Sibiru uvežbavale su disperziju, borbenu gotovost i djelovanje u uslovima radioaktivne kontaminacije.