Vanredni samit na najvišem nivou dolazi neposredno nakon hitnog sastanka ambasadora EU u Briselu, na kojem je već započeta rasprava o potencijalnim mjerama i političkom odgovoru Unije.
Evropska unija pojačava političku i diplomatsku aktivnost nakon najnovije krize izazvane američkim prijetnjama carinama i ponovnim interesovanjem Vašingtona za Grenland. Najviši evropski zvaničnici poručuju da suverenitet Grenlanda i Kraljevine Danske neće biti doveden u pitanje.
Predsjednica Evropske komisije Ursula fon der Lajen saopštila je da je razgovarala sa generalnim sekretarom NATO-a, francuskim predsjednikom Emanuelom Makronom, britanskim premijerom Kirom Starmerom, njemačkim kancelarom Mercom i italijanskom premijerkom Đorđom Meloni.
„Zajedno ostajemo čvrsti u našoj posvećenosti očuvanju suvereniteta Grenlanda i Kraljevine Danske. Uvijek ćemo štititi naše strateške ekonomske i bezbjednosne interese. Sa ovim izazovima suočićemo se evropskom solidarnošću, staloženo i odlučno“, poručila je Fon der Lajen.
U međuvremenu, predsjednik Evropskog savjeta Antonio Košta odlučio je da sazove vanredni sastanak Evropskog savjeta, na kojem će učestvovati šefovi država ili vlada svih 27 članica Evropske unije. Kako je naveo, sastanak je neophodan zbog novonastale situacije i potrebe za koordinacijom zajedničkog odgovora na prijetnje američkog predsjednika Donalda Trampa, posebno u vezi sa mogućim carinama i pitanjem suvereniteta država članica.
Vanredni samit na najvišem nivou dolazi neposredno nakon hitnog sastanka ambasadora EU u Briselu, na kojem je već započeta rasprava o potencijalnim mjerama i političkom odgovoru Unije.
U kontekstu aktuelnih dešavanja, britanski BBC podsjeća da ovo nije prvi put da Sjedinjene Američke Države pokušavaju da preuzmu kontrolu nad Grenlandom. Još 1867. godine američki državni sekretar Vilijam Sjuard iznio je ideju o pripajanju Grenlanda i Islanda, dok je 1910. tadašnji američki ambasador u Danskoj predložio razmjenu teritorija.
Prva zvanična ponuda za kupovinu Grenlanda stigla je 1946. godine, kada je Vašington ponudio Danskoj 100 miliona dolara u zlatnim polugama. Najnoviji pokušaj vezuje se za 2019. godinu, kada je Donald Tramp prvi put javno izrazio interesovanje za kupovinu ostrva, što je tadašnja danska premijerka Mete Frederiksen odbacila kao „apsurdno“.
Aktuelna kriza ponovo je otvorila pitanje stabilnosti transatlantskih odnosa, ali i pokazala visok stepen jedinstva unutar Evropske unije kada je riječ o zaštiti teritorijalnog integriteta i strateških interesa.