Većina upakovane hrane na tržištu sadrži nutritivne deklaracije i spisak sastojaka na pakovanju. Da li znate kako da čitate te deklaracije?
Nutritivne deklaracije o upakovanim prehrambenim proizvodima su informacije koje proizvođač piše za potrošače.
Prehrambeni proizvođači su obavezni da pruže ove informacije o procesovanoj hrani u mnogim razvijenim zemljama kao što su Kanada i SAD. Razlog za ovakvu politiku leži u namjeri da se potrošači informišu o nutritivnoj vrijednosti proizvoda i naprave zdravije izbore kad je u pitanju hrana.
Nutritivna deklaracija može da se podijeli na tri glavna odjeljka odvojena zadebljanim linijama. Informacije u glavnom ili u prva dva odjeljka mogu da variraju od proizvoda do proizvoda. To su informacije koje su specifične za dati prehrambeni proizvod, kao što su informacije o nutritivnoj vrijednosti, veličini porcije i kalorijama.
Treći odjeljak sadrži napomenu o dnevnim vrijednostima za ishranu koja sadrži 2.000 i 2.500 kalorija dnevno. Ova napomena pruža informacije o preporučenom unosu važnih hranljivih materija kao što su masti, natrijum i vlakna. Nalazi se samo na proizvodima u većim pakovanjima i ne mijenja se od proizvoda do proizvoda.
Porcija
Ono od čega treba početi pri čitanju nutritivne deklaracije jeste veličina porcije i broj porcija u pakovanju. Te informacije se nalaze odmah ispod naslova ,,Nutritivni podaci’’.
Porcija je količina hrane koju osoba treba da unese u bilo kom trenutku po preporukama u edukativnim materijalima za potrošače ili Nutritivnim podacima. Veličina porcije je standardizovana kod slične hrane da bi bila lakša za poređenje.
Ona se izražava u opšte poznatim jedinicama kao što su komadi i šolje. Ponekad se izražava u metričkoj količini, kao što je broj grama i mililitara koji čine porciju.
Kalorije
Ovo nam govori koliko energije sadrži hrana po porciji, kao i koliko energije potiče od masti. Izražava se se u kilodžulima (kJ) ili kilokalorijama (kcal). Možete da izračunate ukupnu energiju i energiju iz masti koje unosite tako što ćete broj kalorija pomnožiti sa brojem porcija koje konzumirate.
Spisak sastojaka
Sastojci su nabrojani po redu, počevši od onog kog ima u najvećoj količini u proizvodu. Drugim riječima, sastojak prisutan u najvećoj količini se nalazi na prvom mjestu na spisku.
Osobe sa alergijom na hranu treba da provere spisak sastojaka na pakovanju prehrambenog proizvoda da bi provjerile da li sadrži sastojke na koje su alergične.
Primjeri sastojaka koji dovode do alergijskih reakcija su jaja, soja, ananas, gluten, školjke... Takođe je važno provjeriti spisak sastojaka da biste vidjeli da li ispunjava vaše društvene, kulturološke ili religiozne zahteve. Primjeri su svinjetina, puževi, govedina...
Dnevna vrijednost
Dnevna vrijednost je standardni vodič za osobe koje unose 2.000 kalorija svakog dana. Vaša dnevna vrijednost može biti veća ili manja od 2.000 kalorija.
Dnevna vrijednost u procentima (% DV) služi da se utvrdi da li porcija hrane sadrži mnogo ili malo određenog hranljivog sastojka za osobu čiji dnevne energetske potrebe iznose 2.000 kalorija.
Birajte hranu sa najmanjim %DV (pet odsto ili manje) za trans masti, zasićene masti, holesterol, natrijum i šećer. Prevelika količina ovih sastojaka može da poveća rizik od mnogih hroničnih bolesti kao što su visok krvni pritisak i srčane bolesti.
Nutritivne etikete
Nutritivne etikete predstavljaju brz način da se istaknu određene hranljive materije ili sastojci koji interesuju potrošača. Obično se nalaze na prednjoj strani pakovanja hrane. Napravljene su da privuku i omoguće potrošačima da brzo donesu odluke o proizvodima bez obaveznog čitanja deklaracije.
Sistem deklarisanja na prednjoj strani pakovanja (FOP) koristi šemu boja na semaforu da bi upozorio potrošače o količini hranljivih materija (koje treba konzumirati umjereno) u prehrambenim proizvodima.
Te hranljive materije su ukupne masti, zasićene masti, holesterol, šećeri i so. Proizvod koji sadrži visok nivo ovih hranljivih materija se označava crvenom bojom, žuta označava umjeren nivo, a zelena nizak. Međutim, potrošačima se savjetuje da koriste procente da bi videli da li je oznaka na etiketi tačna ili ne.
Uvijek proverite količinu proizvoda koja čini jednu porciju i sadržaj kalorija da biste izbjegli preveliki ili premali unos.
Preporučuje se hrana sa visokim procentom DV vlakana, vitamina, kalcijuma i gvožđa. Kupujte upakovane proizvode sa nutritivnim deklaracijama na jezicima koje možete da čitate i razumijete.
