Danci su na Grenland poslali zalihe eksploziva i bojeve municije kao dio planova za vanredne situacije, u slučaju da Donald Tramp ostvari svoje prijetnje o preuzimanju ostrva.
Kako su tenzije sa američkim predsjednikom Donaldom Trampom dostigle vrhunac prethodnih nedjelja, danska vojska je razvila detaljne planove za uništavanje aerodroma na Grenlandu u slučaju američke invazije, izjavila su u petak dvojica evropskih zvaničnika.
Pripadnici danske vojske su poslati na Grenland opremljeni eksplozivom i medicinskom opremom, naveli su zvaničnici koji su upoznati sa planovima, ali su tražili anonimnost zbog osjetljivosti teme.
Aerodromi bili ključna meta
Prema izvještaju danskog javnog servisa DR, vojnici su u januaru nosili eksploziv za onesposobljavanje pista na aerodromima u Nuku, glavnom gradu Grenlanda, i u Kangerlusuaku.
U izvještaju se navodi da bi to "spriječilo američke vojne avione da iskrcaju vojnike na ostrvo ukoliko bi predsjednik Donald Tramp na kraju odlučio da silom preuzme Grenland".
Izvor nije naveo da američka vojska već ima sopstveni aerodrom na sjeverozapadu ostrva, u okviru dugogodišnjeg odbrambenog sporazuma sa Danskom.
Strah od Trampovih prijetnji
Vojnici nikada nijesu sproveli ove planove, ali sama činjenica da su razmatrani pokazuje koliko je Danska bila uznemirena u januaru, kada je Tramp pojačao prijetnje o preuzimanju Grenlanda, arktičkog ostrva koje je dio danskog kraljevstva više od 300 godina.
Kasnije je ublažio retoriku i nagovijestio mogućnost kompromisa u vezi sa budućim odnosima Grenlanda i SAD, nakon čega je pažnju usmjerio na druge teme, uključujući rat sa Iranom zajedno sa Izraelom.
Evropa stala uz Dansku
U to vrijeme Danska je saopštila da šalje vojnike na Grenland u okviru šire vojne vježbe, uz učešće snaga iz Francuske, Njemačke, Velike Britanije i Norveške.
Iako puni planovi nijesu bili javno poznati, vježba je imala jasan cilj, da pokaže jedinstvo Evrope protiv američkih prijetnji.
"Vojske prirodno razmišljaju: 'U redu, šta je najgore što može da se desi?'", rekao je Jakob Funk Kirkegor iz istraživačkog instituta Bruegel u Briselu.
"Počinjete od pista i pripremate se za borbu. Banke krvi. Bojeva municija. Eto odgovora", dodao je.
"Situacija je bila izuzetno ozbiljna"
Tom Roset, profesor studija obavještajnog rada na Norveškom univerzitetskom koledžu za odbranu, ocijenio je da je danski potez imao efekta.
"Situacija je bila izuzetno ozbiljna", rekao je.
"Moralo je nešto da se preduzme u smislu vojnog prisustva i pokazivanja solidarnosti sa Danskom."
"Bilo da se to naziva vježbom, operativnim raspoređivanjem ili simboličkom podrškom, efekat je ono što je važno", dodao je Roset.
"Amerikanci ne bi mogli jednostavno da dođu sa malim snagama i podignu zastavu, ukoliko su zaista razmatrali takvu opciju."
Da li je invazija uopšte bila realna?
Američki vojni zvaničnici su u januaru naglasili da nemaju planove za rat na Grenlandu, a nije jasno ni koliko su danske obavještajne službe vjerovale da je invazija zaista moguća.
Ipak, danski vojnici su bili u stanju pojačane borbene gotovosti.
Ministar odbrane Danske Troels Lund Poulsen izjavio je tada da su vojnici pod naređenjem da "ako budu napadnuti, moraju da brane Kraljevinu".
Međutim, dodao je: "Smatra se potpuno hipotetičkim da bi vlada Sjedinjenih Američkih Država pokrenula napad na Grenland."