Opštine Zeta i Tivat pred gubitkom stotina miliona eura

Ukoliko parlamentarna većina usvoji Predlog izmjena i dopuna Zakona o finansiranju lokalne samouprave, opštine Zeta i Tivat mogle bi ostati bez prava na 70 odsto koncesione naknade od aerodroma u Podgorica i Tivtu, čime bi, prema dostupnim procjenama, izgubile najmanje 370 miliona eura, a dugoročno i znatno više.

Takav scenario vezan je za plan Vlade da aerodrome da pod koncesiju južnokorejskoj kompaniji Inčon, koja je ponudila 100 miliona eura fiksne naknade i 35 odsto varijabilne naknade od godišnjih prihoda, tokom perioda od 30 godina. Kako trenutno stoje stvari, svi potezi izvršne vlasti ukazuju na to da se ide ka dodjeli koncesije.

Prema važećim propisima, opštinama na čijoj se teritoriji nalaze aerodromi pripada 70 odsto koncesione naknade. Samo po osnovu fiksnog dijela, Zeta i Tivat bi izgubile 70 miliona eura, dok bi gubitak od varijabilnog dijela, računajući prihode iz 2024. godine, iznosio oko 300 miliona eura za tri decenije. Ukupno – najmanje 370 miliona, uz realnu procjenu da bi taj iznos mogao premašiti pola milijarde eura, imajući u vidu očekivani rast prihoda, prenosi portal Dan.

Vlada, međutim, predlaže novo rješenje – da 75 odsto prihoda od fiksnog dijela koncesije bude proglašeno namjenskim sredstvom za infrastrukturne projekte od „strateškog značaja“ na teritoriji opštine u kojoj se aerodrom nalazi. Taj novac, kako je predviđeno, ne bi bio prihod lokalnih samouprava, niti bi one imale pravo da njime upravljaju.

Iz konsultantske kuće Fideliti konsalting ocjenjuju da je riječ o prikrivenoj centralizaciji lokalnih prihoda.

„Umjesto da otvoreno govori o fiskalnim problemima, Vlada pod plaštom ‘decentralizacije’ i ‘lokalnog razvoja’ sprovodi preusmjeravanje novca sa lokalnog na centralni nivo. Izmjenama zakona kompletna koncesiona naknada ide u državni budžet, dok opštine postaju pasivni posmatrači resursa koji se nalaze na njihovoj teritoriji“, poručili su iz Fidelitija.

Kako navode, 75 odsto sredstava od fiksne koncesije predstavlja diskrecioni fond države, bez jasnih kriterijuma, procedura i obaveznog učešća opština u odlučivanju.

„Država uzima novac ostvaren na teritoriji Zete i Tivta, a zatim političkom procjenom odlučuje hoće li i koliko sredstava vratiti opštinama“, upozoravaju iz ove kuće.

Oštro je reagovala i Opština Zeta, ocjenjujući da je riječ o direktnom udaru na dvije lokalne samouprave.

„Ovaj predlog zakona predstavlja još jedan pokušaj da se uspori razvoj najmlađe opštine, u okviru politike disciplinovanja koja je već viđena“, naveli su iz Opštine Zeta, naglašavajući da su protiv davanja aerodroma pod koncesiju, čak i po cijenu potencijalnih prihoda.

„Pozivamo premijera Milojka Spajića da odustane od ovog nauma. U suprotnom, zajedno sa građanima poslaćemo jasnu poruku šta mislimo o ovom zakonu“, poručili su iz Zete.

Predložene izmjene zakona, ukoliko budu usvojene, mogle bi trajno promijeniti odnos između države i lokalnih samouprava, uz ozbiljne posljedice po finansijsku autonomiju opština u kojima se nalaze najvredniji infrastrukturni resursi u Crnoj Gori, piše Dan.