Ovo je najratobornije pleme Crne Gore! (FOTO)

Prvi posleratni predsjednik crnogorske vlade, bivši predsjednik Srbije, vodeći Pavelićev propagandista i brojni revolucionari i ratni heroji potiču iz plemena koje je formirano između rijeka Morače i Zete.

Ovo je najratobornije pleme Crne Gore! (FOTO) Foto: MONDO

Piperi su, uz Bjelopavliće, prvo brđansko pleme koje je ušlo u sastav Crne Gore i to nakon bitke kod Martinića 1796. godine, u kojoj su Brđani i Crnogorci porazili šest puta brojniju tursku vojsku.

Ovo pleme (ujedno i istorijski region), nastalo je na prostoru između Rijeka Zete i Morače, sjeverno od Podgorice.

 Prvi put Piperi se spominju u Mletačkim spisima iz 15. vijeka ali kao jedno od brđanskih plemena formirano je tek u 16. vijeku. Važe za najratobornije pleme sa prostora današnje Crne Gore a taj status zaslužili su u mnogobrojnim btikama sa Osmanlijama ali i kasnije, sve do Drugog svjetskog rata kada su masovno učestvovali u borbama protiv njemačkog i italijanskog okupatora.


Postoje dvije teorije o tome kako je ovo pleme dobilo ime. Po jednoj, to ime je većinsko slovensko stanovništvo Pipera preuzelo od starosjedelaca koje su zatekli na prostoru koji su naselili – Vlaha. Ukoliko je ova teorija tačna, ratoboran karakter ovog plemena imao bi simbolično “uporište” i u imenu jer riječ piper potiče od latinske koja znači biber!

Tim tragom ova riječ stigla je u staroslovenski jezik pa ne iznenađuje što i u Bugarskoj postoje mjesta Piperi i Piperovo, baš kao i Makedoniji. Teorija o vlaškom porijeklu imena ovog plemena je, međutim, teško održiva jer na ovom prostoru nije zabilježen nijedan sličan toponim iz tog predslovenskog vremena.

Druga teorija, po kojoj je u Južnih Slovena već postojalo lično ime Piper, te da je tako stiglo i u kraj koji je naselilo ovo pleme, čini se mnogo vjerovatnijom.

I Piperi su, poput većine brđanskih plemena nastali formiranjem manjih samoupravnih stočarskih zajednica oko katuna, koja su potom udruživanjem prerasla u kneževine a nakon toga u pleme.  

Najveću vlast u plemenu je imao je zbor, koji se sastajao na Bjeloglavu kod sela Radeći, u blizini crkve Svetog Nikole. Prema narodnom predanju piperski zbor se sazivao tako što bi glavari u svakom selu zapucali iz puške u vis uz povik "Ko je Piper, na Bjeloglav!".

Na zboru se odlučivalo o tome hoće li se ići u rat ili ne, ali i o mirenju zavađenih pripadnika plemena,  krađama i drugim kršenjima plemenskog pravilnika.

Istoričar Konstantin Jireček navodi da se Piperi prvi put spominju 1416. godine u Skadarskom zemljišniku. U jednom dokumentu iz 1455. godine, narod gornje Zete traži od Stefana Crnojevića i Mletaka da mu se ne nameće katoličko već ostavi pravoslavno sveštenstvo što ukazuje na to da su Piperi i u tom periodu bili pravoslavci.

To potvrđuju i crkve i manastiri u Piperima, posebno manastir Ćelija Piperska koji potiče najverovatnije iz 12. vijeka.

Iako nije poznato tačno vrijeme kada su Piperi formirani kao pleme, jasno je da su prije dolaska južnih Slovena ovaj prostor naseljavali ilirsko-romanski starosjedioci što potvrđuju brojni toponimi predslovenskog porijekla od kojih su neki zadržani do danas (Mataruge, Rogame, Baći, Mažđap, Duka…).

Ovaj narod Sloveni su nazivali Vlasima ali broj toponima i arheološki material ukazuju na to da Vlaha nije bilo mnogo u ovim krajevima. Najstariji sloj Pipera nastao je upravo asimilovanjem tih starih Vlaha od strane južnih Slovena koji su naselili ove krajeve.

 Krajem 15. vijeka, teritorije koje su naselili Piperi osvojili su Turci koji su na tom prostoru formirali Pipersku nahiju. 


Drugi sloj plemena Piperi nastao je najvjerovatnije početkom 16. vijeka naseljavanjem ovog prostora doseljenicima koji su najvjerovatnije imali zajedničko (slovensko) porijeklo. U isto vrijeme počinju i prvi sukobi Pipera sa Osmanlijama i to uglavnom zbog odbijanja plaćanja harača Turcima.

Plemena Piperi, Bjelopavlići, Kuči, Vasojevići, Bratonožići, Klimenti, Hoti i Gruda formirali su 1658. godine tzv. “Alaj Barjak”, odnosno savez Sedam brda sa Mletačkom Republikom protiv Osmanskog carstva. To je bio uvod u seriju pobuna Brđana protiv Osmanlija u kojima su upravo Piperi bili jedno od najaktivnijih plemena...

Po starim predanjima, osnivač plemena Piperi je Vojvoda Pipo, brat praoca Vasojevića Vasoja. Ovo i slična predanja su, međutim, prilično nepouzdana.

Krsna slava većine Pipera je Aranđelovdan.

Prvi posleratni predsjednik crnogorske vlade, narodni heroj Blažo Jovanović jedan je od najpoznatijih Pipera 20. vijeka. U skladu sa svojim ratobornim karakterom, iz ovog plemena potiče mnogo proslavljenih ratnika i revolucionara među kojima su serdar Jole Piletić, narodnih heroj Ivan Milutinović, general Arso Jovanović, Lenjinov saradnik i prijatelj dr Vukašin Marković

Poznati Piperi su i književnik Savić Marković Štedimlija koji je ostao upamćen kao glavni propagandista ustaškog poglavnika Anta Pavelića, kao i Jevrem Brković osnivač Dukljanske akademije nauka, i njegov sin Balša Brković, novinar i publicista...

Piper je porijeklom i bivši predsjednik Srbije Tomislav Nikolić.

Vojvoda Mašo Đurović je u čuvenoj zdravici na krsnoj slavi kralja Nikole, poslednjem crnogorskom monarhu poželio da ga Bog sačuva od “komšiluka piperskog”…

Ovo treba da znate o crnogorskim plemenima!

Sve vijesti