SJEĆANJE: Kad priroda pobjesni (FOTO)

Na današnji dan prije 38 godina crnogorsko primorje pogodio je katastrofalni zemljotres u kojem je 101 osoba izgubila život, 1.700 je povrijeđeno, razoreno je 250 manjih i većih naselja sa više od 60.000 objekata.

SJEĆANJE: Kad priroda pobjesni (FOTO) Foto: MONDO/Anto Baković

U Albaniji je u ovom katastrofalnom zemljotresu žibot izgubilo 35 ljudi.

Stari sat na kotorskoj Pjaci od rive tog 15. aprila 1979. prestao je da radi u 7 sati i 19 minuta. Najrazorniji zemljotres koji je pogodio Crnu Goru u 20.vijeku trajao je svega desetak sekundi. I toliko je, međutim, bilo dovoljno da se izmijeni mapa crnogorskog primorja.

Epicentar zemljotresa sa magnitudom 7 jedinica Rihterove skale,  odnosno inteziteta od 9 stepeni po Merkalijevoj skali, nalazio se u Jadranskom moru, između Ulcinja i Bara, na udaljenosti od 15 km od obale.

 Tog nedjeljnog jutra 15. aprila 1979. godine oštećeno je čak 540 spomenika kulture, uništeno oko 350 kilometara magistralnih i 200 kilometara regionalnih puteva. 


Uništen je ogroman dio modernih hotelskih kompleksa i odmarališta, više od 50 zdravstvenih ustanova, 570 objekata socijalne i dječje zaštite, 240 školskih ustanova... Bez krova nad glavom ostalo je 80.000 stanovnika na crnogorkom primorju.


Ovaj zemljotres okarakterisan je kao najveća katastrofa ove vrste u SFR Jugoslaviji i jedan od najvećih u Evropi tokom poslednjih nekoliko vijekova. Nakon zemljotresa Komitet za svetsku baštinu UNESCO stavio je Kotor pod svoju zaštitu.

Procijenjeno je da je šteta koju je izazvao katastrofalni zemljotres bila više od 70 milijardi dinara. Od toga se više od trećine odnosilo na privredne objekte. Stradala je infrastruktura od Igala do rijeke Bojane, najviše u Luci Bar i Brodogradilištu u Bijeloj... 

Izvor: YouTube

Obnova je trajala deset godina. Sve republike SFR Jugoslavije su solidarno učestvovale u obnovi a bio je donijet i Zakon o obnovi Crnogorskog primorja u Saveznoj skupštini. Zaposleni iz Slovenije i Hrvatske prestali su poslije osam godina da izdvajaju od svojih plata za postradalo Crnogorsko primorje, godinu kasnije to su učinile i Bosna i Hercegovina i Makedonija, a jedino je Srbija svih deset godina izmirivala svoje obaveze prema Crnoj Gori.

U obnovi je, pored sanacije štete u starom budvanskom, kotorskom, ulcinjskom gradu,  i koliko je to bilo izvodljivo sanaciji štete u Starom barskom gradu, bilo izgrađeno novo turističko naselje Slovenska plaža, kao i hotel „Avala". Obnovljenisu svi ondašnji hoteli u Bečićima, završen hotel „As" u Perazića Dolu i hotel „Palas" u Petrovcu. Sanirani su manastirski kompleksi Podlastva, Podmaine, Praskvica, Reževići, Gradišta i na desetine manjih sakralnih objekata.

Izvor: YouTube



U to vrijeme jedini crnogorski dnevnik Pobjeda je u vanrednom izdanju, štampanom u kasnim popodnevnim satima, prenijela da je drevni Kotor gotovo srušen, da su poklekli stari ulcinjski grad i vremešno jezgro Budve, da su se oburdale raskošne barske kule i zauvijek potonuli voltovi u živopisnim crmničkim selima.

Do kraja te godine registrovano je 90 jakih naknadnih zemljotresa, kao i više od 100 onih sa magnitudom od 3,5 do 4, kao i skoro 10.000 slabijih potresa.

Izvor: YouTube

Jedna od specifičnih manifestacija oštećenja tla izazvanih zemljotresom bile su pojave likvifikacije (tečenja tla), klizišta i odroni, navodi se na sajtu Zavoda za hidrometeorologiju i seizmologiju.

Izvor: YouTube

Sve vijesti