Navanetem Navi Pilej, bivša šefica UN-a za ljudska prava, dobila je Nobelovu nagradu za mir za doprinos međunarodnom pravu i promociju mira.
Bivša šefica UN-a za ljudska prava Navanetem Navi Pilej, sudija Međunarodnog suda pravde, dobila je danas u Oslu, u Norveškoj, Nobelovu nagradu za mir.
Osamdesetpetogodišnjoj Pilej, rođenoj u Južnoafričkoj Republici, priznanje je odato za njene napore u promovisanju mira i međunarodnog prava, izjavio je Jergen Vatne Fridnes, predsedavajući Norveškog Nobelovog komiteta, piše AP.
"U trenutku kada se broj ratova i sukoba povećava, i kada su sudije i institucije međunarodnog prava pod političkim napadima, Nobelov komitet želi da podseti da sposobnost rješavanja sukoba bez upotrebe sile ili nasilja zavisi od međunarodne vladavine prava", naveo je komitet u saopštenju za javnost i dodao:
"Međunarodni pravni sistem u kojem se ratni zločinci pozivaju na odgovornost, a žrtve zlostavljanja dočekuju pravdu, preduslov je za miran svijet."
Pokušaji da se s Pilej stupi u kontakt telefonom nisu odmah bili uspešni. Ovo priznanje se često smatra najprestižnijom počašću na svijetu.
Norveški Nobelov komitet u Oslu primio je nominacije za 287 kandidata za ovogodišnju nagradu, pri čemu nešto više od četvrtine čine organizacije. Stručnjaci navode da se komitet obično fokusira na trajnost mira, promovisanje međunarodnog bratstva i tihi rad institucija koje jačaju te ciljeve.
Prošle godine, liderka venecuelanske opozicije Marija Korina Mačado dobila je Nobelovu nagradu za mir za svoju borbu za ostvarivanje demokratske tranzicije u toj južnoameričkoj zemlji, dobivši priznanje kao žena "koja održava plamen demokratije u životu usred sve veće tame".
Mačado je predala svoju Nobelovu medalju Trampu ubrzo nakon što su Sjedinjene Države zbacile tadašnjeg predsjednika Nikolasa Madura. Međutim, to je uglavnom bio simboličan gest: Nobelov komitet je saopštio da se samo priznanje ne može prenositi.
Nominacije može podnijeti odabrana grupa pojedinaca i organizacija, uključujući šefove država ili političare na nacionalnom nivou, profesore univerziteta, direktore instituta za spoljnu politiku, ranije dobitnike Nobelove nagrade i same članove Norveškog Nobelovog komiteta.
Dodijeljene četiri Nobelove nagrade
Četiri ovogodišnje Nobelove nagrade objavljene su ranije ove nedelje. Nobelova nagrada za medicinu pripala je trojici naučnika čiji je rad doveo do alata koji koristi svetlost za razjašnjavanje načina na koji mozak funkcioniše. Nagrada za fiziku odala je priznanje naporima jednog naučnika da demistifikuje retku grupu neutrina. Nagrada za hemiju pripala je dvojici naučnika za razrešavanje zagonetnih odraza u ogledalu kod molekula, što je otkriće korišćeno za razvoj brojnih lijekova.
Kanadska pjesnikinja, esejistkinja i prevoditeljka En Karson dobila je u četvrtak nagradu za književnost za „smjela i inovativna” djela koja spajaju klasično i moderno i brišu granice između poezije i proze.
Nobelova memorijalna nagrada za ekonomske nauke biće objavljena u ponedjeljak.
Novčani dio nagrade ove godine iznosi 12 miliona švedskih kruna (oko 1,2 miliona dolara), bilo da je riječ o pojedincu, manjoj grupi laureata ili organizaciji.
Nagrada za mir obilježava 125. godišnjicu
Ove godine se obeležava 125. godišnjica nagrade za mir, koja je od svog osnivanja 1901. godine dodeljena za 112 pojedinaca i 28 posebnih institucija. Crveni krst je pobedio tri puta, a Agencija UN-a za izbjeglice dva puta.
Nagrada nije dodijeljena u 19 navrata, uglavnom tokom svjetskih ratova. Godine 1948, kada je izvršen atentat na Mahatmu Gandija, nagrada nije dodijeljena; on je bio nominovan 12 puta, ali je nikada nije dobio.
Godine 1939, jedan švedski poslanik nominovao je Adolfa Hitlera, a zatim je povukao nominaciju, rekavši da nikada nije bila mišljena ozbiljno.
(MONDO)