Dok se Rusija priprema za parlamentarne izbore, sve više građana osjeća posljedice rata u Ukrajini. Raste potražnja za zaštitnim folijama i osiguranjem od napada dronovima.
Rat u Ukrajini sve više utiče na svakodnevni život građana u Rusiji, dok ukrajinski napadi dronovima dosežu i područja duboko unutar ruske teritorije.
Juri, stanovnik Moskve, u avgustu je odlučio da na prozore svog stana postavi zaštitnu foliju nakon što je eksplozija izazvana dronom razbila stakla u stanu njegovog prijatelja i lakše povrijedila nekoliko ljudi.
“Ovo su trenutno veoma nemirna vremena za nas i odlučio sam da zaštitim svoju porodicu”, rekao je Juri dok su radnici postavljali providnu foliju na prozore njegovog novog stana u višespratnici.
Kako navodi Rojters, zabrinutost među građanima raste uoči parlamentarnih izbora koji će u Rusiji biti održani od 18. do 20. septembra. Iako nije jasno u kojoj mjeri bi rat mogao uticati na izlaznost i raspoloženje birača, očekuje se da će vladajuća Jedinstvena Rusija, uz podršku predsjednika Vladimira Putina, zadržati dominantnu poziciju u parlamentu.
Kremlj će, prema navodima Rojtersa, pažljivo pratiti izlaznost i rezultate izbora kao pokazatelj raspoloženja građana i mogućeg zamora zbog rata.
Sve više napada dronovima
Ukrajina je tokom ljeta redovno lansirala stotine dronova duboko u teritoriju Rusije, gađajući, između ostalog, rafinerije nafte, logistička skladišta i vojne objekte.
Moskva je odgovorila intenziviranjem vazdušnih napada na Kijev i druge ukrajinske gradove, što je dodatno pojačalo strahovanja da sukob ulazi u opasniju fazu.
I Rusija i Ukrajina negiraju da namjerno napadaju civile. Ipak, stambene zgrade, prodavnice i saobraćajna infrastruktura često budu oštećene dronovima i projektilima koje presreću sistemi protivvazdušne odbrane.
Prema podacima koje navodi Rojters, broj poginulih civila u Rusiji ove godine je porastao, iako su ogromnu većinu civilnih žrtava rata činili Ukrajinci.
Strah od nove mobilizacije
Pored napada dronovima, dio građana strahuje i od moguće nove mobilizacije.
Ruske vlasti, uključujući predsjednika Vladimira Putina, više puta su uvjeravale javnost da nema potrebe za novom mobilizacijom. Ipak, tokom ove godine nastavila su se nagađanja da bi takva odluka mogla uslijediti nakon izbora.
Rojters navodi da je dio muškaraca već napustio Rusiju zbog straha od moguće mobilizacije.
Ivan (26), inženjer iz Moskve, i Roman (34), rukovodilac u građevinarstvu, rekli su agenciji da su sa porodicama napustili zemlju upravo zbog tih strahovanja. Obojica su navela samo imena kako bi zaštitila identitet.
Zvanični podaci o tome koliko je ljudi napustilo Rusiju zbog straha od nove mobilizacije ne postoje.
Istovremeno, istraživanja ruske Fondacije za javno mnjenje pokazuju visok nivo zabrinutosti. Od kraja aprila, u svim osim jednom od nedjeljnih istraživanja, više od polovine ispitanika raspoloženje ljudi iz svog okruženja opisivalo je kao “uznemireno”.
Osiguranje od dronova sve traženije
Promjene u svakodnevnom životu vide se i kroz tržište osiguranja.
Oleg Hanin, direktor moskovskog osiguravajućeg posrednika Sojuz, rekao je Rojtersu da je potražnja za polisama koje pokrivaju štetu od napada dronovima tokom protekle godine naglo porasla.
“Ranije praktično uopšte nije bilo potražnje”, rekao je Hanin.
“Sada se događa upravo suprotno – klijenti iz cijele Rusije zovu na sve naše telefone i pišu na sve naše imejl adrese.”
Prema podacima ruske centralne banke, premije za osiguranje imovine domaćinstava porasle su za 18 odsto na godišnjem nivou u prvoj polovini 2026. godine. Sverusko udruženje osiguravača saopštilo je u avgustu da je veća potražnja, između ostalog zbog učestalijih napada dronovima, doprinijela tom rastu.
Hanin upozorava da bi premije mogle dodatno porasti ukoliko potražnja nastavi da raste.
“Može se dogoditi da ovo osiguranje uopšte više neće biti moguće ugovoriti”.
Sličan trend bilježi i kompanija Solartek, koja proizvodi zaštitne folije namijenjene sprečavanju rasipanja komadića stakla prilikom eksplozije. Prema riječima menadžera Pavela Levita, potražnja za njihovim proizvodima porasla je za 50 odsto od početka godine.
Kupci su, kako je naveo, vlasnici stanova i kuća, ali i kompanije i državne institucije.
“Trenutno je to postalo toliko popularno da čak postoji i nestašica zaštitne folije na ruskom tržištu”, rekao je Levit.
Za dio ruskih građana rat tako više nije samo vijest sa fronta. Posljedice sukoba sve češće se odražavaju na način na koji štite svoje domove, osiguravaju imovinu i planiraju svakodnevni život.