Stopa testiranja u Crnoj Gori raste, ali iz Instituta za javno zdravlje upozoravaju da je i dalje nedovoljna u odnosu na potrebe stanovništva
Među dobrovoljnim davaocima krvi koji su tokom 2025. godine testirani na HIV u Zavodu za transfuziju krvi Crne Gore, tri osobe bile su pozitivne na ovu infekciju, prenosi Dan pozivajući se na podatke Centra za kontrolu i prevenciju zaraznih bolesti Instituta za javno zdravlje Crne Gore (IJZCG).
Tokom prošle godine u Zavodu za transfuziju krvi testirana su ukupno 18.183 dobrovoljna davaoca krvi, među kojima je bilo 3.748 novih davalaca.
Prema podacima koje prenosi Dan, u Crnoj Gori je tokom 2025. godine registrovano 39 novootkrivenih slučajeva HIV infekcije, kao i još dvije osobe kod kojih je dijagnoza prethodno postavljena u zemlji porijekla. U istom periodu jedna osoba preminula je od side.
Posebno zabrinjava podatak da je kod 11 od 39 novodijagnostikovanih osoba infekcija otkrivena tek u stadijumu AIDS-a, odnosno kada je bolest već uznapredovala.
Iz Instituta za javno zdravlje navode da se testiranje u Zavodu za transfuziju krvi obavlja isključivo kod dobrovoljnih davalaca krvi, dok se građani testiraju i kroz savjetovališta, zdravstvene ustanove i druge programe.
„Po drugim različitim osnovama, uključujući dobrovoljno i anonimno testiranje, tokom 2025. godine na HIV je testirano 8.227 osoba, pa stopa testiranja iznosi 13,2 na 1.000 stanovnika, bez uračunatih dobrovoljnih davalaca krvi“, navodi se u izvještaju IJZCG.
Kako prenosi Dan, iz Instituta ističu da je obim testiranja i dalje relativno nizak, uprkos trendu rasta koji traje od kraja devedesetih godina.
„Od 1997. godine stopa testiranja je u porastu“, saopštili su iz IJZCG.
Značajan doprinos povećanju broja testiranih, prema njihovim ocjenama, dala je mreža regionalnih savjetovališta za dobrovoljno, povjerljivo savjetovanje i testiranje, koja djeluju u više crnogorskih gradova.
Tokom 2025. godine kroz ova savjetovališta testirano je 949 osoba koje su bile izložene povećanom riziku od HIV infekcije, što predstavlja rast od oko 11 odsto u odnosu na godinu ranije.
Prema podacima IJZCG, čak 42 odsto testiranih u savjetovalištima čine osobe iz grupa koje su više izložene riziku od HIV infekcije.
Statistika pokazuje i da je incidencija novootkrivenih HIV infekcija tokom 2025. godine iznosila 6,2 slučaja na 100.000 stanovnika, što je za 29 odsto više u odnosu na prethodnu godinu. Stopa smrtnosti povezana sa HIV/AIDS-om iznosila je 0,2 na 100.000 stanovnika.
Stručnjaci upozoravaju da su redovno testiranje, rano otkrivanje infekcije i pravovremeno liječenje ključni za smanjenje širenja HIV-a i sprečavanje razvoja bolesti u njen najteži stadijum.