Džeda toranj u Saudijskoj Arabiji prešao je visinu od 474 metra i pretekao najvišu stambenu zgradu na svetu. Kada bude potpuno završen, ovaj gigant nosiće titulu najviše građevine na planeti sa preko 1.000 metara visine.
Džeda toranj u Saudijskoj Arabiji, koji će po završetku izgradnje postati najviša zgrada na svijetu, ove sedmice dostigao je novi građevinski rekord.
Inženjer Džon Peronto, upravljački direktor kompanije „Tornton Tomaseti“ i menadžer projekta ovog nebodera, izjavio je u utorak za Njuzvik da je „Džeda toranj sada premašio najvišu stambenu zgradu na svijetu, Central Park toranj u Njujorku, i da se približava visini od 500 metara“. Central Park toranj visok je nešto više od 472 metra.
„Oduševljeni smo najnovijim dostignućem Džeda tornja“, rekao je za Njuzvik arhitekta Gordon Gil, koji je projektovao toranj zajedno sa arhitektom Adrijanom Smitom.
On je istakao da će građevina uskoro premašiti i „Vuhan Grinlend Centar“ u Kini.
„Ovo je odskočna daska ka još većim visinama i naš tim se raduje novim impresivnim uspjesima koji stižu uskoro“, dodao je Gil.
Peronto je dodao da je dostizanje ove faze predstavljao izuzetan uspjeh za cijeli tim koji radi na projektu. Građevinske radove izvodi kompanija „Saudi Binladin Grup“ (SBG).
Kada bude završen, Džeda toranj trebalo bi da bude viši od 1.000 metara, čime bi nadmašio Burdž Kalifu u Dubaiju, koja je sa 828 metara trenutno najviša zgrada na svijetu.
Konačna visina Džeda tornja biće poznata tek nakon završetka radova. Zanimljivo je da je Burdž Kalifu takođe projektovao Smit, dok je radio u arhitektonskoj kompaniji SOM, prije nego što je zajedno sa Gilom osnovao AS+GG.
Informacije o najnovijem napretku potvrdio je i viši izvršni direktor projekta u kompaniji SBG, Ijan Norman Miler, koji je u utorak objavio detalje na LinkedInu. Prema njegovim navodima, toranj je dostigao visinu od oko 474 metra, što je približno visini Vuhan Grinlend Centra i Central Park tornja, koji zauzimaju 14. i 15. mjesto na listi najviših zgrada na svijetu
Novi rekordi u visini naspram prenamijene postojećih objekata
Ovaj uspjeh uslijedio je svega nekoliko sedmica nakon što je neboder prošlog mjeseca premašio još jednu značajnu visinsku granicu, nadmašivši kule Petronas u Maleziji. One su sa 452 metra visine 1998. godine bile najviše zgrade na svijetu.
Izgradnja megatornja nastavlja se u vrijeme sve izraženijih poziva da se postojeće zgrade prilagođavaju, prenamjenjuju i unapređuju, imajući u vidu sve veći uticaj izgradnje novih objekata na životnu sredinu.
Među zagovornicima takvog pristupa je i arhitekta Džeda tornja Gordon Gil. On je ranije ove godine za Njuzvik kazao da visina više ne bi trebalo da bude primarni cilj savremene arhitekture. Prema njegovom mišljenju, budućnost nije nužno u izgradnji sve viših objekata, već u preispitivanju načina na koji se mogu iskoristiti zgrade koje već postoje.
„Održivost je ono što mi je najvažnije... da dođemo do tačke u kojoj zgradama doprinosimo i pretvaramo ih u resurse, umjesto da na njih gledamo kao na teret“, rekao je Gil.
Prema podacima Američkog instituta arhitekata (AIA), gotovo polovina od 125 miliona zgrada u Sjedinjenim Američkim Državama stara je najmanje 50 godina, zbog čega koncept adaptivne ponovne upotrebe objekata dobija sve veći značaj.
Samo tokom 2024. godine, prenamjenom postojećih objekata širom SAD-a stvoreno je oko 25.000 stambenih jedinica, što predstavlja povećanje od približno 50 odsto u odnosu na godinu ranije.
AIA navodi da se ponovnom upotrebom postojećih zgrada može izbjeći između 50 i 75 odsto emisija ugljenika povezanih sa izgradnjom novih objekata. Na taj način smanjuje se i takozvani „ugrađeni ugljenik“, odnosno emisije koje nastaju tokom proizvodnje i transporta građevinskog materijala.
Naredne prekretnice za buduću najvišu zgradu na svijetu
„Uskoro, tokom 2027. godine, počeće i montaža čelične konstrukcije za takozvanu 'nebesku terasu'“, izjavio je inženjer Džon Peronto za Njuzvik.
Nebeska terasa predstavlja gornju osmatračnicu koja će biti smještena na oko 160. spratu. Peronto je ranije naveo da se očekivalo da toranj dostigne visinu od 500 metara u roku od približno 25 sedmica od juna, pri čemu se radovi odvijaju tempom od oko četiri metra sedmično.
Arhitekta Bob Forest, partner u kompaniji AS+GG, rekao je prošlog mjeseca za Njuzvik da se projektni tim i dalje uspješno suočava sa brojnim inženjerskim izazovima, uključujući razvoj konstrukcijskog sistema koji može efikasno funkcionisati na rekordnim visinama.
„Uz posvećenost tima čitavom procesu, Džeda toranj je na dobrom putu da ispuni planirani rok završetka u avgustu 2028. godine“, rekao je Forest.
Prije konačnog završetka, međutim, očekuje ih još nekoliko značajnih visinskih prekretnica. Ubrzo nakon što premaši 500 metara, toranj bi trebalo da nadmaši i visinu zgrade Tajpej 101 na Tajvanu.
Forest je objasnio da će to biti posebno važan trenutak, jer će tada do svjetskog rekorda ostati još samo jedna zgrada koju Džeda toranj treba da nadmaši kako bi postao najviša zgrada na svijetu.