Guvernerka CBCG Irena Radović kazala je da sprovođenje preporuka predstavlja nastavak šire transformacije Centralne banke i pripremu za uključivanje u evropski centralnobankarski okvir, piše Antena M.
Centralna banka Crne Gore (CBCG) počela je sprovođenje preporuka iz projekta Needs Assessment, koji je od juna 2025. do septembra 2026. godine procjenjivao njenu spremnost i buduće potrebe, čime je otvorena nova faza priprema institucije za obaveze koje će proisteći iz članstva Crne Gore u Evropskoj uniji i Evropskom sistemu centralnih banaka (ESCB).
CBCG je, tim povodom, formirala Koordinaciono tijelo za praćenje realizacije preporuka, koje je održalo prvi sastanak i počelo utvrđivanje prioriteta, dinamike sprovođenja, odgovornosti i potrebnih resursa. Cilj je da Centralna banka pravovremeno dostigne potreban nivo institucionalne, stručne, tehnološke i operativne spremnosti za članstvo u ESCB-u, a potom i za integraciju u Eurosistem.
Needs Assessment projekat sproveden je u saradnji sa centralnom bankom Holandije (De Nederlandsche Bank – DNB) i Narodnom bankom Belgije (Nationale Bank van België / Banque nationale de Belgique – NBB), uz podršku Centralne banke Njemačke (Deutsche Bundesbank) i drugih partnera iz Eurosistema. Druga faza projekta realizovana je uz finansijsku podršku Evropske komisije.
Tokom 13 ekspertskih misija, više od 60 evropskih stručnjaka analiziralo je organizaciju, procese i kapacitete CBCG. Procjena je rezultirala konkretnim preporukama za dalje institucionalno, kadrovsko, tehnološko i operativno unapređenje, koje su sadržane u 18 ekspertskih izvještaja.
Završetkom procjene, CBCG prelazi iz faze analize u fazu sprovođenja preporuka. Koordinaciono tijelo treba da obezbijedi njihovu sistematičnu realizaciju na nivou cijele institucije, uz definisane prioritete i rokove, kao i usmjeravanje resursa na oblasti koje su od najvećeg značaja za budući rad CBCG u evropskom centralnobankarskom okviru.
Preporuke se odnose na gotovo sve ključne funkcije Centralne banke, uključujući monetarnu i makroprudencionu politiku, statistiku, bankarsku superviziju i sanaciju banaka, platne sisteme, upravljanje ljudskim resursima, informacionim tehnologijama i podacima, sajber bezbjednost i digitalizaciju.
Guvernerka CBCG Irena Radović kazala je da sprovođenje preporuka predstavlja nastavak šire transformacije Centralne banke i pripremu za uključivanje u evropski centralnobankarski okvir.
„Pred nama nije samo sprovođenje seta preporuka, već nastavak dubinske transformacije Centralne banke. Projekat koji su predvodile naše kolege iz centralnih banaka Holandije, Belgije i Njemačke dao nam je jasnu mapu onoga što treba dodatno da unaprijedimo“, navela je Radović.
Ona je kazala da je cilj da CBCG bude spremna ne samo za dan članstva Crne Gore u Evropskoj uniji, već i za trenutak potpisivanja Ugovora o pristupanju, kada, kako je navela, za Centralnu banku počinje nova faza neposrednog uključivanja u evropski centralnobankarski okvir, uključujući učešće u njegovim strukturama u svojstvu posmatrača.
„To zahtijeva snažne institucionalne, kadrovske, IT i operativne kapacitete, kao i osposobljenost naših zaposlenih da se već tokom 2027. godine sve intenzivnije uključuju u rad tijela i komiteta Evropskog sistema centralnih banaka“, kazala je Radović.
Prema njenim riječima, CBCG od prvog dana članstva mora biti spremna da, kao sastavni dio ESCB-a, ravnopravno, efikasno i bez perioda prilagođavanja izvršava obaveze koje proizilaze iz članstva.
„Zato promjene sprovodimo planski, odgovorno i dovoljno rano, sa jasnim ciljem – da CBCG u evropski centralnobankarski sistem uđe kao moderna, snažna, otporna i potpuno operativno spremna institucija“, kazala je guvernerka.
CBCG je danas objavila i završni Needs Assessment izvještaj, čiji su nalazi i preporuke dostupni stručnoj i široj javnosti.
U izvještaju se navodi da CBCG ima snažnu institucionalnu osnovu i visok nivo posvećenosti evropskim integracijama, ali su istovremeno identifikovane oblasti u kojima je potrebno dodatno jačati kapacitete kako bi institucija odgovorila na veći obim i složenost poslova koji je očekuju u okviru ESCB-a.
Posebna pažnja u narednom periodu biće usmjerena na razvoj stručnih i kadrovskih kapaciteta, informacione i platne sisteme, upravljanje podacima, sajber otpornost, statistiku, superviziju i druge funkcije neposredno povezane sa budućim radom CBCG u evropskom centralnobankarskom sistemu.
Sprovođenje preporuka iz Needs Assessment projekta biće jedan od ključnih prioriteta CBCG u narednom periodu i dio priprema institucije za naredne faze evropske integracije Crne Gore.