Alternativa za Njemačku (AfD) traži napuštanje eurozone, iako ugovori EU to ne dozvoljavaju. Taj potez najveće evropske ekonomije ugrozio bi budućnost cijele Evropske unije.
Alternativa za Njemačku, AfD, u svom programu navodi da bi Njemačka trebalo da napusti evrozonu. Međutim, evropski ugovori ne predviđaju proceduru kojom bi članica mogla da se odrekne eura i vrati nacionalnu valutu.
Eventualni izlazak najveće evropske ekonomije predstavljao bi ozbiljan udarac za eurozonu i mogao bi da dovede u pitanje budućnost čitave Evropske unije.
AfD želi povratak monetarne samostalnosti
AfD kao ciljeve navodi napuštanje evrozone, reformu monetarnog sistema, vraćanje njemačkih zlatnih rezervi, smanjenje rizika u sistemu Target 2, protivljenje digitalnom euru i podršku bitkoinu.
Liderka stranke Alis Vajdel više puta je tvrdila da je evro slab i da je Njemačka bila u boljoj poziciji pre uvođenja zajedničke valute. Protivljenje euru nalazi se u osnovi politike AfD još od osnivanja stranke 2013. godine.
Stranka je nastala tokom dužničke krize u Grčkoj, kada se dio njemačkih ekonomista protivio zajedničkom finansiranju pomoći Atini.
Izlazak iz evrozone nije predviđen ugovorima
Evropski ugovori ne omogućavaju državi da napusti eurozonu, a da istovremeno ostane članica Evropske unije.
Evropska komisija je još 2012. godine navela da je prihvatanje eura nepovratan korak. Zemlja bi mogla da prestane da koristi zajedničku valutu ukoliko bi, na osnovu člana 50, napustila cijelu Evropsku uniju. Jedina druga mogućnost bila bi promjena evropskih ugovora, za šta bi bila potrebna saglasnost država članica. Takav proces bio bi politički i pravno izuzetno složen.
Posljedice bi osetila cijela Evropa
Ako bi Njemačka pokušala da jednostrano vrati marku, posljedice bi mogle da obuhvate rast premije rizika, skuplje zaduživanje, pad povjerenja investitora, probleme u bilansima banaka i neizvjesnost oko prekograničnih ugovora. Posebno bi bile pogođene manje ekonomije eurozone.
Hrvatska je, na primer, uvođenjem eura dobila smanjenje valutnog rizika, povoljnije uslove finansiranja i veću zaštitu Evropske centralne banke.
Njemačka je, kao velika izvozna ekonomija, snažno povezana sa zajedničkim tržištem i eurom. Zbog toga bi njeno napuštanje zajedničke valute predstavljalo ozbiljan rizik i za samu njemačku privredu, prenose tamošnji mediji.
Iako je ostvarenje plana AfD za sada malo vjerovatno, rast popularnosti stranke i širenje antievropskog raspoloženja mogli bi da povećaju neizvjesnost na finansijskim tržištima.
(Kamatica/MONDO)