Iran je napao 10 brodova u Ormuskom moreuzu, što je odgovor na uništavanje iranskih tankera od strane SAD-a.
Iran je u srijedu saopštio da je napao 10 brodova u blizini Ormuskog moreuza nakon što su Sjedinjene Američke Države uništile pet iranskih naftnih tankera, što predstavlja najveći objavljeni talas uzvratnih napada dvije strane na pomorski saobraćaj od početka rata prije šest mjeseci.
Eskalacija sukoba odmah je pogodila energetsko tržište. Cijena međunarodne referentne nafte Brent premašila je 100 dolara po barelu prvi put od jula. Najmanje jedan pomorac na tankeru je poginuo, dok se drugi vodi kao nestao.
Iran je takođe saopštio da je balističkim raketama gađao bazu u Jordanu koju koriste američke snage.
Napadi obije strane od kraja avgusta prekinuli su period od oko mjesec dana relativnog zatišja, a SAD i Iran ponovo gađaju vojne, pomorske i energetske ciljeve.
Iranska Revolucionarna garda zaprijetila je da će značajno pojačati odgovor ukoliko uslijede novi napadi. Prema njenim navodima, ukoliko protivnik napadne dva ili tri iranska cilja, Iran će odgovoriti napadom na 20.
Revolucionarna garda najavila je i objavljivanje mapa nove, znatno veće zabranjene pomorske zone, koja bi trebalo da se proteže sve do Arapskog zaliva kod Čabahara, na krajnjem dijelu iranske obale u blizini Pakistana.
Poslednjih dana došlo je i do eskalacije sukoba između Saudijske Arabije i Huta u Jemenu, što predstavlja još jedno žarište koje ugrožava snabdevanje energentima sa Bliskog istoka.
Američka vojska uništila pet iranskih tankera
Američka strana saopštila je da je tokom noći uništila pet iranskih naftnih tankera i objavila snimke brodova u plamenu prije nego što su potonuli.
Centralna komanda američke vojske navela je da su napadi bili odgovor na pokušaje iranske Revolucionarne garde da tokom prethodna dva dana dva puta balističkim raketama pogodi ratni brod američke mornarice.
Prema tvrdnjama SAD, nijedan Amerikanac nije povrijeđen.
Vašington je uveo novu politiku prema kojoj će napadati iranske tankere kao odgovor na napade koji ugrožavaju američke ratne brodove. Iran, sa druge strane, tvrdi da za napade na američke brodove koristi nove i sposobnije rakete.
"Iran nastavlja da pokušava da pogodi američke ratne brodove i svaki put kada to urade ili pokušaju da urade, izgubiće tankere", rekao je američki državni sekretar Marko Rubio novinarima tokom posjete Kolumbiji.
Iran tvrdi da je napao 10 brodova
Nakon američkih udara Iran je objavio da je odgovorio napadima na dva američka broda i osam tankera.
Ubrzo su počeli da stižu izvještaji o pogođenim plovilima u vodama u blizini nekoliko država regiona.
Jedan pomorac poginuo je na tankeru za prevoz naftnih derivata "Herkules star", koji se nalazio na sidrištu kod Dubaija, dok se drugi član posade vodi kao nestao, saopštio je zakupac broda Peninsula.
Izvori iz pomorske bezbjednosti naveli su da je brod možda pogođen dronom.
Britanska agencija za pomorsku bezbjednost UKMTO opisala je plovilo u toj oblasti koje se nagnulo i koje je možda počelo da prima vodu nakon što ga je pogodio projektil. Rojters nije mogao odmah da utvrdi da li se radi o istom brodu.
Dva zvaničnika iračkih luka navela su da se tanker "Nju Andros", koji je prevozio dva miliona barela lož-ulja, zapalio nakon udara drona u iračkim vodama. Među 22 člana posade nije bilo prijavljenih žrtava.
UKMTO je saopštio da je primio izvještaje o nekoliko trgovačkih brodova pogođenih u sjevernom delu Zaliva i Omanskom zalivu, sa obije strane Ormuskog moreuza. U tom trenutku nije bilo moguće potvrditi broj žrtava niti posledice po životnu sredinu.
Iran je, prema saopštenju koje su prenijeli državni mediji, zapretio i tankerima u lukama Kuvajta i Bahreina. Izvor iz pomorske bezbjednosti naveo je i da je tanker za transport tečnog prirodnog gasa oštećen u emiratskoj luci Hor Fakan.
Iran raketama gađao bazu u Jordanu
Iranska Revolucionarna garda saopštila je i da je u srijedu ispalila balističke rakete na bazu koju koriste američke snage u blizini Al Azraka, na istoku Jordana.
Jordan je saopštio da je njegova protivvazdušna odbrana presrela 18 od ukupno 20 iranskih raketa. Preostale dvije pale su u nenaseljena područja, a žrtava nije bilo.
Američki zvaničnik izjavio je da iranski napadi u Jordanu nisu bili efikasni i da su svi američki vojnici na broju.
Snimak napravljen u Aš-Šadžari na severu Jordana, čiju je autentičnost potvrdio Rojters, prikazuje bljeskove koji osvjetljavaju noćno nebo.
Ormuski moreuz gotovo blokiran
Iran je u velikoj mjeri ograničio prolazak kroz Ormuski moreuz, kojim je prije rata prolazila približno petina svjetske nafte.
Vašington je odgovorio blokadom iranskih luka i tvrdi da je uspio da sprovede veliki broj tankera kroz moreuz. Nezavisni posmatrači, međutim, navode da je sve teže proceniti koliko nafte zaista uspjeva da prođe tim putem.
Preliminarni podaci pokazali su da je tokom prethodna 24 sata kroz moreuz prošlo samo šest brodova sa uključenim transponderima.
Situaciju na energetskim tržištima dodatno komplikuje eskalacija sukoba između Saudijske Arabije i pokreta Huta, koji kontroliše najveći dio naseljenih područja Jemena.
Vlada sa sjedištem na jugu Jemena, koju podržava Saudijska Arabija, pokrenula je napad iz više pravaca na područja pod kontrolom Huta, koji su zapretili saudijskim brodovima u Crvenom moru.
Huti su u utorak napali četiri grada u Saudijskoj Arabiji, izazvavši velike požare na naftnim postrojenjima koji su bili vidljivi iz svemira. Saudijske vlasti saopštile su da su 73 osobe povrijeđene.
Izvor u Pakistanu, koji je prošlog mjeseca potpisao sporazum o međusobnoj odbrani sa Rijadom, naveo je da je Saudijska Arabija izvela uzvratne napade na Jemen.
Huti tvrde da su desetine ljudi poginule u saudijskim vazdušnim udarima, što Saudijska Arabija nije potvrdila.