El Ninjo bi ove jeseni i zime mogao dostići istorijsku snagu, najjaču od 1950. godine. Trajaće sve do proljeća 2027. i izmeniti temperature širom svijeta, dok Evropi donosi iznadprosječno toplu jesen.
El Ninjo nastavlja ubrzano da jača, a prema najnovijoj procjeni američke Nacionalne uprave za okeane i atmosferu (NOAA), postoji više od 90 odsto vjerovatnoće da će tokom jeseni i zime 2026/2027. godine dostaviti izuzetno veliku snagu.
Postoji i 69 odsto vjerovatnoće da će od oktobra do decembra dostići nivo koji bi ga, prema relativnom indeksu RONI, učinio najsnažnijim zabilježenim El Ninjom od 1950. godine.
Ovakav razvoj događaja mogao bi dramatično da utiče na vremenske prilike širom svijeta. Za naš region za sada je najizraženiji signal povećana vjerovatnoća toplije jeseni, dok su prognoze za zimu i količinu padavina znatno neizvjesnije.
Kako nastaje El Ninjo
El Ninjo nastaje kada oslabe pasatni vjetrovi koji toplu površinsku vodu u ekvatorijalnom Pacifiku uobičajeno guraju prema zapadu, ka Indoneziji i Australiji. Topla voda se tada pomijera ka centralnom i istočnom Pacifiku, dok uz obale Južne Amerike slabi izdizanje hladnije vode iz dubina.
Zagrijevanje okeana menja raspored atmosferskog pritiska, padavina i vjetrova, što direktno utiče na vremenske obrasce u velikom dijelu planete. Prema podacima NOAA, julska temperaturna anomalija u ključnom dijelu ekvatorijalnog Pacifika iznosila je +1,4°C, dok je u istočnom dijelu odstupanje prelazilo čak +2°C.
Promjene temperature mora prate i promjene vjetrova, vazdušnog pritiska i tropske konvekcije, što potvrđuje da su se okean i atmosfera spojili u obrazac karakterističan za El Ninjo. NOAA očekuje da će se njegovo jačanje nastaviti do kraja godine.
Mogao bi da bude istorijski snažan
NOAA procjenjuje da postoji 69 odsto vjerovatnoće da će tromjesečni RONI indeks od oktobra do decembra dostići ili premašiti +2,5°C. Ovaj indeks mjeri koliko je ključni dio ekvatorijalnog Pacifika topliji u odnosu na tropska mora u celini. Ukoliko dostigne prognoziranu vrijednost, ovogodišnji El Ninjo biće najsnažniji ikada izmjeren od polovine prošlog veka.
Dodatno, procjenjuje se da postoji čak 95 odsto vjerovatnoće da će pojava pripadati kategoriji veoma snažnih događaja. Praktično je izvjesno da će se El Ninjo zadržati tokom cijele jeseni i zime, verovatnoća njegovog trajanja od februara do aprila 2027. procjenjuje se na 97 odsto, a od marta do maja na 82 odsto.
Stručnjaci ipak upozoravaju da ni izuzetno snažan El Ninjo ne garantuje očekivane posledice u svim djelovima svijeta.
Šta modeli predviđaju za Evropu
Kopernikusova sezonska prognoza pokazuje povećanu verovatnoću iznadprosječno tople jeseni u gotovo cijeloj Evropi, uz visoke izglede da sezonske temperature budu među 20 odsto najviših zabilježenih za ovo doba godine, javlja Index.
Za južnu i zapadnu Evropu postoji i signal za količinu padavina veću od prosjeka. Ipak, iz Kopernikusa naglašavaju da su sezonske prognoze padavina za Evropu manje pouzdane nego za tropska područja, na koja El Ninjo utiče direktnije.
Njegov uticaj do Evrope stiže posredno, preko promjena planetarne cirkulacije i mlaznih struja, dok na konačne vremenske prilike u velikoj mjeri utiču i stanje sjevernog Atlantika, Sjevernoatlantska oscilacija, polarni vrtlog i temperatura Sredozemnog mora.