Zastrašujuća istraga "Njujork tajmsa" otkrila je mračni plan Vladimira Putina za dugoročnu destabilizaciju Moldavije, koja je nakon Ukrajine postala druga najvažnija meta Moskve.
Rusija sprovodi dugoročnu operaciju destabilizacije Moldavije, navodi se u istrazi koju je 14. avgusta objavio „Njujork tajms“, na osnovu procurelih dokumenata i intervjua sa moldavskim, evropskim i američkim bezbjednosnim zvaničnicima. Prema istrazi, Moskva smatra Moldaviju svojom drugom najvažnijom metom, poslije okupacije Ukrajine.
Prema istrazi, cilj Vladimira Putina je da zauzme južnu Ukrajinu, što bi stvorilo kopneni koridor između Rusije i Moldavije.
Aktivnosti destabilizacije vodi Sergej Kirijenko, zamjenik šefa ruske predsjedničke administracije, uz pomoć Ilana Sora, koji je u Moldaviji osuđen na petnaest godina zatvora zbog organizovanja niza prevara 2014. godine u kojima su lokalne banke prevarene za milijardu dolara i od tada je u bjekstvu.
Uoči parlamentarnih izbora 2025. godine na jesen, Sor je regrutovao i platio više od 150.000 moldavskih građana – oko 4,5 odsto registrovanih birača – da glasaju za određene kandidate i da učestvuju u organizovanim protestima. Ranije, u četiri mjeseca koja su prethodila referendumu o pristupanju EU 2024. godine, skoro 20 miliona dolara je raspodijeljeno među 38.000 regruta koji su bili obavezni da objavljuju antivladin sadržaj i glasaju protiv predsjednice Maje Sandu, vladajuće stranke i pristupanja EU.
Operacije su takođe uključivale kampove za fizičku obuku. U objektima koje je vodila ruska vojna obavještajna služba (GRU), moldavska omladina je vježbala probijanje policijskih kordona, paljenje zgrada i pravljenje eksploziva i zapaljivih naprava, kao i upravljanje dronovima. Pored toga, od ljeta 2024. godine, stotine moldavskih sveštenika Ruske pravoslavne crkve prebačeno je u Rusiju, gdje su potpisali ugovore sa organizacijom Evroazija povezanom sa Kremljem i dobili oko hiljadu dolara svaki putem bankovnih kartica od Promsvjazbanke za svoju agitaciju protiv integracije u EU.
Kada prikriveni politički uticaj nije donio željene rezultate, Rusija je pribjegla direktnim udarima na infrastrukturu.
Ruske snage koje su obezbjeđivale oko 70 odsto snabdijevanja Moldavije električnom energijom, uzrokujući široko rasprostranjene nestanke struje i zagađenje vode.
Iako je proevropski tabor odnio tijesne pobjede na izborima 2024. i 2025. godine, uglavnom zahvaljujući glasovima dijaspore, moldavske vlasti naglašavaju da Moskva sprovodi dugoročnu strategiju.