Vlasnici zemljišta u Osaki odbili su da ustupe plac predviđen za auto-put, pa je posle višegodišnjeg spora pronađeno nesvakidašnje rešenje - saobraćajnica je sprovedena kroz poslovnu zgradu od 16 spratova.
U četvrti Fukušima u Osaki, vozači koji se kreću trasom Ikeda na auto-putu Hanšin prolaze pored neobičnog arhitektonskog prizora. Nakon duge krivine, put sa četiri saobraćajne trake prolazi kroz kružni tunel usred poslovne zgrade od 16 spratova.
Objekat zvanično nosi naziv "Gate Tower Building" i predstavlja jedan od najpoznatijih primjera spajanja saobraćajne infrastrukture i urbane arhitekture u Japanu.
Prema zvaničnoj istoriji zgrade, spor je počeo 1983. godine. Zemljište je još od početka Meiđi perioda, krajem 19. vijeka, pripadalo lokalnom preduzeću koje se bavilo proizvodnjom i prodajom drvenog uglja i drveta. Gradski urbanisti su plac u međuvremenu predvideli za izlaznu rampu u okviru proširenja mreže auto-puta Hanšin.
Kada su gradske vlasti pokušale da kupe zemljište, vlasnici su to odbili. Izbio je spor koji je odložio projekat, dok su obe strane pokušavale da pronađu rešenje. Prava privatne svojine u Japanu snažno su zaštićena posleratnim ustavnim zakonima, zbog čega vlasti nisu mogle jednostavno da oduzmu vrijednu komercijalnu parcelu.
Istorijski podaci kompanije "Hanshin Expressway" pokazuju da su se dvije strane na kraju dogovorile da spoje svoje planove - da izgrade poslovnu zgradu kroz čiju će sredinu prolaziti auto-put.
Pravni kompromis doveo do jedinstvenog arhitektonskog čuda
Rešavanje spora dovelo je do promena japanskih zakona o nekretninama i urbanističkom planiranju. Prema propisima koji su važili prije kraja osamdesetih godina, vlasništvo nad zemljištem prostiralo se i iznad i ispod parcele, zbog čega je izgradnja javnog puta kroz privatnu zgradu bila veoma komplikovana.
Kako bi rešila zastoj u Osaki, japanska vlada je 1989. godine sprovela reforme kojima je uveden trodimenzionalni sistem puteva. Novi pravni okvir omogućio je državnim organima i privatnim vlasnicima da na istoj parceli registruju odvojene vertikalne zone, čime je u gusto naseljenim gradovima omogućena izgradnja objekata na više nivoa, piše Times of India.
Inženjeri su zgradu i auto-put projektovali kao dve potpuno nezavisne konstrukcije. Kula od 16 spratova ima dva podzemna nivoa i visoka je 71 metar, dok put zauzima prostor koji odgovara petom, šestom i sedmom spratu.
Konstrukcija auto-puta ni na jednom mjestu ne dodiruje zgradu "Gate Tower". Put se oslanja na velike armiranobetonske stubove postavljene izvan temelja zgrade i prolazi kroz šupalj otvor unutar objekta.
Da bi umanjili buku i vibracije u okolnim kancelarijama, inženjeri su put zatvorili u zvučno izolovanu kutiju sa dvostrukim zidovima i postavili amortizere.
Kako je "Gate Tower" promijenio urbano planiranje
Zgrada "Gate Tower" pokazuje kako javna infrastruktura i privatna imovina mogu da budu uklopljene u jednu cjelinu. Korporacija "Hanshin Expressway" na spisku zakupaca u holu zgrade navedena je kao korisnik petog, šestog i sedmog sprata.
Liftovi ne staju na tim nivoima, već sa četvrtog sprata idu direktno na osmi. Na krovu zgrade nalazi se i funkcionalni heliodrom, što pokazuje da je objekat projektovan tako da bude iskorišćen svaki vertikalni metar.
Zgrada je završena 1992. godine, nakon višegodišnjih pregovora, zakonskih reformi i saradnje inženjera. Danas predstavlja poznat primer prilagođavanja infrastrukturnih projekata ograničenom prostoru u gradskim sredinama.
Umjesto da jedna strana bude primorana da potpuno odustane, projekat u Osaki pokazao je da zakonske promjene, inženjerska rešenja i pregovori mogu da sačuvaju i javnu infrastrukturu i privatnu svojinu. Zgrada je i danas jedan od najupečatljivijih primjera inovativnog urbanističkog planiranja.