Žuti nivo uzbune za vazdušnu opasnost aktiviran je u Litvaniji nakon što je iz pravca Belorusije uočen neidentifikovani objekat. NATO je podigao lovce, a naknadno je utvrđeno da je riječ o meteorološkom balonu.
Žuti nivo uzbune za vazdušnu opasnost, koji je u subotu ujutru podigao na noge stanovnike okruga Viljnus i aktivirao NATO lovce, ukinut je neposredno prije 11 časova nakon što je utvrđeno da je potencijalna pretnja zapravo bila meteorološki balon koji je u litvanski vazdušni prostor uletio iz pravca Belorusije.
Drama je počela rano ujutru kada su litvanski radarski sistemi registrovali nepoznati objekat koji je prešao državnu granicu.
S obzirom na to da je početni radarski potpis objekta u potpunosti odgovarao karakteristikama vojne bespilotne letjelice, nadležne službe su odmah pokrenule protokole za vanredne situacije.
U okviru misije NATO vazdušne policije, borbeni avioni su hitno podignuti u vazduh kako bi presreli i, ukoliko bude potrebno, neutralisali pretnju. Istovremeno, stanovnicima Viljnuskog regiona stigla su hitna upozorenja na mobilne telefone u kojima su pozvani na smirenost i budnost. Sve vrijeme praćen je samo jedan objekat.
Brza identifikacija i povratak u "bijelu zonu"
Nakon detaljnog praćenja i analize, utvrđeno je da se ne radi o dronu, već o meteorološkom balonu, nakon čega je opasnost prekinuta. Građanima je ubrzo stiglo novo obavještenje sa porukom "Sve je u redu", čime je status opasnosti vraćen u bijeli nivo, a stanovnici su obaviješteni da se mogu vratiti normalnim aktivnostima.
Ministar odbrane Robertas Kaunas potvrdio je medijima da je sistem reagovao pravilno na objekat koji je pokazivao sumnjive karakteristike.
"Ispostavilo se da je radarski kontakt, koji je pokazivao karakteristike koje odgovaraju bespilotnoj letjelici, bio meteorološki balon koji je uletio u naš vazdušni prostor - izjavio je ministar Kaunas.
Šef Nacionalnog centra za upravljanje krizama, Vilmantas Vitkauskas, istakao je za televiziju LRT da je primarni radarski potpis opravdao podizanje borbenih snaga, ali je i poslao upozorenje javnosti za naredni period.
"Objekat je identifikovan najvjerovatnije kao meteorološki balon, a ne kao dron. Ipak, preporučujemo građanima da ostanu oprezni, jer se slični objekti mogu ponovo pojaviti. Savetujemo stanovnicima da drže mobilne telefone pri ruci sa uključenim zvukom kako bi blagovremeno dobijali sva buduća upozorenja", rekao je Vitkauskas, dodajući da bi u slučaju novog incidenta ljudi tako imali dovoljno vremena da razmisle gdje se nalazi najbliže sklonište.
Kako funkcioniše sistem uzbunjivanja u Litvaniji?
Litvanija koristi strogo definisan trostepeni sistem upozoravanja na vazdušne pretnje. Današnji incident ponovo je aktuelizovao zvanične preporuke civilne zaštite o ponašanju u kriznim situacijama.
Prema uputstvima, skloništa pružaju kratkoročnu zaštitu (do nekoliko sati) tokom vazdušne prijetnje, štiteći građane od direktne i indirektne vatre tokom vojne agresije - uključujući udare aviona, raketa, artiljerije, kao i od fragmenata, krhotina i udarnih talasa.
Kao pogodna mjesta označeni su podzemni parkinzi, garaže i podrumi u stambenim i javnim zgradama, pešački podvožnjaci, tuneli, kao i svlačionice i skladišta izgrađena od nezapaljivih materijala.
Čim čuju sirenu za vazdušnu opasnost, stanovnici su dužni da se što prije upute ka najbližem određenom skloništu koje je označeno zvaničnim znakom. Ukoliko im ono nije dostupno, savjetuje se pronalaženje trenutnog zaklona u jarku, rovu, podzemnom prolazu ili najbližem podrumskom prostoru.
(Kurir/Mondo)