Kompanija SpaceX debitovala je na berzi uz najveći IPO u istoriji, a skok vrednosti akcija pogurao je bogatstvo Ilona Maska iznad granice od bilion dolara. Istovremeno, više od 4.000 sadašnjih i bivših zaposlenih postali su milioneri.
Kompanija SpaceX, čiji je osnivač Ilon Mask, zvanično je počela trgovanje na tehnološkoj berzi Nasdaq, čime je realizovana najveća inicijalna javna ponuda akcija (IPO) u istoriji.
SpaceX je na berzu izašao po početnoj ceni od 135 dolara po akciji, ali su akcije odmah nakon početka trgovanja skočile na oko 150 dolara, a zatim i na 160 dolara.
Time je kompanija ostvarila najveću inicijalnu javnu ponudu akcija u istoriji, prikupivši 75 milijardi dolara i nadmašivši prethodni rekord koji je držao naftni gigant Saudi Aramco.
Govoreći neposredno prije početka trgovanja, Ilon Mask je rekao da je teško povjerovati da je kompanija koja je nekada poslovala iz jednog skladišta postala firma sa najvećim IPO-om ikada.
"Dao sam SpaceX-u manje od 10 odsto šanse da uopšte uspe", rekao je Mask.
Mask postao prvi bilioner
Prema procjenama koje prenosi Bloomberg, rast vrijednosti akcija učinio je Maska prvim bilionerom u istoriji.
Njegovo bogatstvo uglavnom se zasniva na akcijama kompanija SpaceX i Tesla, a analitičari navode da bi eventualni pad vrednosti akcija mogao da utiče i na njegov status prvog svjetskog bilionera.
Ipak, nakon snažnog debija na berzi, procjene pokazuju da je njegovo bogatstvo premašilo granicu od bilion dolara.
Hiljade novih milionera
Izlazak SpaceX-a na berzu donio je ogromnu zaradu i zaposlenima.
Procene pokazuju da će više od 4.000 sadašnjih i bivših radnika kompanije postati milioneri zahvaljujući akcijama koje poseduju.
Oko 400 zaposlenih moglo bi da raspolaže udjelima vrednim više od 100 miliona dolara.
Među dobitnicima nisu samo rukovodioci i inženjeri, već i tehničari, varioci i drugi zaposleni koji su godinama zadržavali svoje akcije.
Velike ambicije, ali i veliki gubici
Uprkos ogromnom interesovanju investitora, SpaceX trenutno ne posluje profitabilno.
Kompanija je tokom 2025. godine zabilježila operativni gubitak od 657 miliona dolara uz prihod od 4,1 milijardu dolara.
Veliki dio prihoda ostvaren je zahvaljujući lansiranjima sopstvenih Starlink satelita.
Iako Mask često govori o kolonizaciji Marsa, bazama na Mjesecu i rudarenju asteroida, stručnjaci upozoravaju da su komercijalni prihodi od takvih projekata i dalje veoma daleko.
Pojedine naučne studije navode da bi eksploatacija resursa iz svemira mogla da postane isplativa tek uz razvoj tehnologija koje danas još ne postoje.
Investitori vjeruju u budućnost
Analitičari ocenjuju da je veliki dio interesovanja za SpaceX zasnovan na očekivanjima da će kompanija igrati ključnu ulogu u budućem razvoju vještačke inteligencije, satelitskog interneta, svemirskih tehnologija i komercijalnih letova.
Mask je poručio da ostaje posvećen dugoročnom cilju širenja ljudske civilizacije van Zemlje.
"Želimo da omogućimo svakome ko želi da ode na Mjesec, Mars ili bilo gde u Sunčevom sistemu da to i učini", rekao je osnivač SpaceX-a.
(BBC/Mondo)