Cijena nafte danas je premašila 110 dolara po barelu, što je za čak 65 odsto više nego prošle godine u isto vrijeme.
Cijena nafte danas iznosi 110,87 dolara po barelu prema Brent referentnoj vrijednosti, što je za oko 44 dolara više nego u isto vrijeme prošle godine. Stručnjaci upozoravaju da rast cijena nafte direktno utiče i na poskupljenje goriva, dok tržište dodatno potresaju ratovi, ekonomske krize i poremećaji u snabdevanju.
Cijena nafte danas
Danas u 9 časova po istočnom vremenu cijena nafte iznosi 110,87 dolara po barelu, koristeći Brent kao referentnu vrednost. To je povećanje od 44 centa u odnosu na jučerašnje jutro i oko 44 dolara više nego u isto vrijeme prošle godine.
Period Cijena nafte Promena:
- Juče 110,43 dolara +0,39 odsto
- Pre mjesec dana 105,16 dolara +5,42 odsto
- Pre godinu dana 67,04 dolara +65,37 odsto
Hoće li cijena nafte nastaviti da raste?
Niko sa sigurnošću ne može da predvidi buduće kretanje cijena nafte. Na tržište utiče veliki broj faktora, ali su ponuda i potražnja i dalje glavni pokretači.
Kada raste bojazan od ekonomskog usporavanja, ratova ili drugih globalnih poremećaja, cijena nafte može naglo da skoči ili padne.
Kako cijena nafte utiče na cijenu goriva?
Cijena goriva na pumpama ne zavisi samo od sirove nafte. U konačnu cijenu ulaze i troškovi prerade, distribucije, porezi, kao i marža benzinskih stanica.
Ipak, sirova nafta ostaje najveći pojedinačni faktor i često čini više od polovine ukupne cijene goriva. Kada cijena nafte raste, gorivo uglavnom brzo poskupljuje. Međutim, kada nafta pojeftini, cijene goriva obično sporije padaju, što ekonomisti nazivaju efektom "rakete i perja".
Strateške rezerve nafte u SAD
Sjedinjene Američke Države imaju velike zalihe sirove nafte poznate kao Strateške naftne rezerve. Njihova glavna svrha je očuvanje energetske sigurnosti tokom vanrednih situacija, poput sankcija, razornih oluja ili ratova.
Te rezerve mogu privremeno da ublaže nagli rast cijena i poremećaje u snabdevanju, ali ne predstavljaju trajno rešenje. Namenjene su prvenstveno da obezbijede nesmetan rad ključnih sektora poput hitnih službi, javnog prevoza i važnih industrija.
Veza između cijena nafte i prirodnog gasa
Nafta i prirodni gas predstavljaju ključne izvore energije, pa su njihove cijene često povezane.
Kada cijena nafte poraste, pojedine industrije prelaze na korišćenje prirodnog gasa gdje god je to moguće, što povećava potražnju i za gasom.
Istorijski skokovi i padovi cijena nafte
Cijene nafte se najčešće mjere prema dve glavne referentne vrijednosti:
Brent nafta predstavlja glavnu svetsku referentnu vrednost. Vest Teksas Intermedijat (WTI) predstavlja ključnu referentnu vrednost za Severnu Ameriku.
Brent se smatra boljim pokazateljem globalnog tržišta jer obuhvata veliki dio svetske trgovine sirovom naftom. Zato ga i Američka uprava za energetske informacije koristi kao glavni reper u svojim analizama.
Tokom poslednjih decenija tržište nafte bilo je izuzetno nestabilno:
- Sedamdesetih godina prošlog vijeka došlo je do prvog velikog naftnog šoka nakon embarga tokom Jomkipurskog rata.
- Sredinom osamdesetih cijene su pale zbog slabljenja potražnje i pojave novih proizvođača van OPEK-a.
- Godine 2008. cijene su naglo skočile zbog rasta globalne potražnje, ali su ubrzo pale tokom svetske finansijske krize.
- Tokom pandemije koronavirusa 2020. godine potražnja za naftom gotovo je kolabirala, pa je cijena pala ispod 20 dolara po barelu.
Istorija pokazuje da na cijenu nafte snažno utiču ratovi, recesije, odluke OPEK-a, energetske politike i globalne ekonomske promene.
(Fortune/Mondo)