Naučnici upozoravaju na mogućnost snažnog El Ninja, koji može izazvati ekstremne vremenske pojave i dodatno zagrijavanje planete.
Naučnici još pokušavaju da utvrde koliko će promjene biti intenzivne. Neki smatraju da bi ovo mogao da bude "jedan od najjačih El Ninja u novijoj istoriji".
Samo nekoliko nedjelja nakon što je pacifički sistem koji pokreće vremenske prilike širom svijeta prešao u neutralnu fazu, meteorolozi i naučnici sada su potpuno fokusirani na razvoj njegove tople faze - El Ninja.
Upravo ono što globalni prognostički modeli pokazuju na osnovu ranih signala izaziva veliku pažnju.
Gotovo svi modeli pokazuju da će se El Ninjo formirati u narednim nedjeljama, a prosječna procena ukazuje na "prilično snažan događaj", rekao je Zik Hausfater, direktor za klimu i energetiku u Institutu Brejktrou i istraživač organizacije Berkli Ert.
"To bi moglo da nas dovede do događaja koji bi bio među najjačim El Ninjima u novijoj istoriji, iako je još rano za potpuno sigurnu procjenu“, rekao je Hausfater.
Strah od dodatnih vrućina i ekstremnih pojava
Mogućnost snažnog El Ninja izaziva zabrinutost zbog dodatnog zagrijavanja planete, uključujući i morske toplotne talase, koji bi mogli da se nadovežu na dugoročne klimatske promjene.
Njegov dolazak očekuje se u trenutku kada su temperatureveć mjesecima iznad proseka u velikom dijelu zapada SAD i dijelovima Pacifika.
Prognoze izazivaju alarm širom svijeta zbog ogromnog uticaja ovog fenomena na globalne vremenske prilike, a snažan El Ninjo mogao bi da izazove posljedice koje bi trajale mjesecima.
El Ninjo je u prošlosti podsticao požare, izazivao ekstremne poplave i megasuše, dovodio do masovnog izbjeljivanja korala i remetio migracije i ponašanje morskog svijeta.
Ipak, naučnici upozoravaju da i dalje postoji velika doza neizvjesnosti, jer je proljeće poznato kao veoma nezgodan period za precizne prognoze El Ninja.
NOAA: Postoji šansa za veoma snažan El Ninjo
Američka Nacionalna uprava za okeane i atmosferu (NOAA) u aprilskom izvještaju procijenila je da postoji vjerovatnoća od 25 odsto da se razvije snažan El Ninjo.
Od tada temperature površine okeana u regionu El Ninja nastavljaju da rastu, a novo ažuriranje NOAA očekuje se 14. maja.
Satelitski snimak NOAA od 6. maja pokazao je oblasti okeana gdje su temperature površinske vode iznad ili ispod prosjeka. Narandžaste i crvene zone duž ekvatora zapadno od Južne Amerike ukazuju na razvoj uslova za El Ninjo kasnije tokom ljeta.
Šta je El Ninjo?
Fenomen El Ninjo - Južna oscilacija smatra se "vjerovatno najuticajnijim klimatskim pokretačem na Zemlji", navodi Kooperativni institut za istraživanje u naukama o životnoj sredini pri Univerzitetu Kolorado u Bolderu.
Ovaj prirodni ciklus u centralnom i istočnom Pacifiku smjenjuje tri faze - El Ninjo, La Ninja i neutralnu fazu.
Prvi put su ga zabilježili ribari uz zapadnu obalu Južne Amerike još u 17. vijeku, jer je oko Božića donosio neobično toplu vodu u istočni Pacifik.
Uticaj ovog fenomena daleko prevazilazi granice Pacifika, jer promjene u okeanu utiču na oslobađanje toplote u atmosferu, kretanje vazdušnih masa, temperature i padavine širom svijeta.
NOAA je svojevremeno opisala dolazak El Ninja kao situaciju "kada džin zazvoni toliko glasno da posuđe popada sa polica u kući niz ulicu“.
Šta se trenutno dešava?
Hladnija faza, La Ninja, završila se početkom aprila, a iako njen uticaj na sušu u pojedinim dijelovima SAD može još trajati, prognoze gotovo jednoglasno pokazuju da će El Ninjo početi u narednim nedjeljama.
Satelitski podaci pokazuju da su temperature mora u centralnom i istočnom Pacifiku naglo porasle tokom aprila.
Međutim, za zvaničnu potvrdu El Ninja nije dovoljna samo toplija voda. NOAA zahtijeva da temperatura u regionu El Ninja bude skoro cijeli stepen iznad prosjeka tokom određenog perioda, uz slabljenje pasatnih vjetrova i reakciju atmosfere.
Zapadni i jugozapadni dijelovi SAD imali su najtoplije zime otkako postoje mjerenja.
Sjeveroistočni Pacifik dostigao je rekordnu prosječnu temperaturu od oko 69 stepeni Farenhajta 9. septembra, dok su morski toplotni talasi trajali tokom zime i proleća.
U martu su temperature okeana uz pojedine dijelove zapadne obale bile između tri i četiri stepena iznad normale.
NOAA je 8. marta saopštila da je prethodnih 12 mjeseci u kontinentalnom dijelu SAD bilo toplije nego bilo koji drugi dvanaestomjesečni period do sada, dok je jaka do ekstremna suša zahvatila više od 40 odsto teritorije zemlje.
Koliko bi El Ninjo mogao da bude snažan?
Iako prognostički modeli ukazuju na mogućnost snažnog El Ninja, njegova konačna jačina još nije poznata.
Brajan Meknoldi, viši istraživač Univerziteta u Majamiju, upozorio je da se ne treba zalijetati sa zaključcima.
"Mnogo se govori o razvoju snažnog El Ninja. Modeli se prilično slažu oko toga. Ali konsenzus je da bi to bio ‘prosječno snažan’ El Ninjo, a ne istorijski“, naveo je Meknoldi.
NOAA navodi da će razvoj vjetrova duž ekvatora tokom ljeta igrati ključnu ulogu.
Stručnjaci ističu i da su prognoze između juna i decembra znatno preciznije nego početkom godine, pa će tokom ljeta biti jasnije koliko će El Ninjo zapravo biti snažan.
(USA Today/Mondo)