Evropski zvaničnici upozoravaju da bi Rusija mogla da iskoristi slabljenje odnosa SAD i EU da testira jedinstvo NATO-a u naredne dvije godine, iako se direktan napad smatra malo vjerovatnim.
Ruski predsjednik Vladimir Putin bi mogao da iskoristi slabljenje transatlantskih odnosa da testira jedinstvo NATO-a u naredne dvije godine. Iako ne postoji potpuni konsenzus, mnogi upozoravaju na "prozor mogućnosti" koji se otvara za Moskvu.
Evropske vlade strahuju da bi Moskva mogla da iskoristi period kada je Donald Tramp u Bijeloj kući, a Evropa još uvijek nije adekvatno ojačala svoje odbrambene kapacitete. Prema riječima nekoliko političara koje je intervjuisao Politiko, Kremlj ima razloga da dovodi u pitanje odlučnost Zapada da brani saveznike NATO-a, uprkos ograničenjima sa kojima se Rusija suočila zbog rata u Ukrajini.
"Nešto bi se moglo dogoditi vrlo brzo - Rusija ima priliku u ovom trenutku. SAD se povlače iz Evrope, transatlantski odnosi su u ruševinama i EU još nije u potpunosti spremna da preuzme odgovornost", rekao je Mika Altola, finski član Odbora za spoljne poslove Evropskog parlamenta.
Iako neki stručnjaci ne isključuju u potpunosti mogućnost da Putin pokrene kopnenu ofanzivu protiv jedne od članica NATO-a, većina zvaničnika smatra da je direktan vojni napad malo vjerovatan s obzirom na to da su ruske snage i dalje značajno iscrpljene i opterećene ratom u Ukrajini.
Umjesto otvorenog napada, Rusija bi mogla da cilja na ograničene ili nejasne akcije koje bi podijelile saveznike oko ključnog pitanja da li da aktiviraju Član 5 o kolektivnoj odbrani.
Prema riječima zvaničnika, mnogo su vjerovatnije hibridne operacije, poput napada dronova, incidenata u Baltičkom moru ili akcija na Arktiku, koje bi bilo teško nedvosmisleno protumačiti i pripisati isključivo Moskvi.
"To bi mogao biti manji psihološki efekat koji bi kod nas izazvao strah, ako Putin smatra da nas takva eskalacija slabi, izaziva osjećaj prijetnje i smanjuje našu podršku Ukrajini. Rusija nije svemoćna, ali je i očajanje opasno", rekao je Vile Niniste, predsjednik delegacije Evropskog parlamenta u Parlamentarnom odboru za saradnju EU-Rusija, prenosi Klix.
Napetost unutar Evrope dodatno povećava neizvijesnost oko politike Sjedinjenih Američkih Država. Poljski premijer Donald Tusk je već upozorio na opasnost od slabljenja transatlantskog saveza, dok se neki evropski zvaničnici plaše da bi unutrašnja politička previranja u SAD mogla dovesti do daljeg smanjenja podrške i Ukrajini i samom NATO-u.
Nedavna objava SAD o povlačenju 5.000 vojnika iz Njemačke, zajedno sa pretnjama Donalda Trampa da će preduzeti slične korake prema Italiji i Španiji, prema mišljenju evropskih zvaničnika, samo povećava stepen nesigurnosti unutar Alijanse.
"Postoji rizik od još goreg razvoja situacije kada je u pitanju američki stav prema NATO-u zbog njihove unutrašnje političke situacije", zaključio je za Politiko visoki evropski zvaničnik odbrane.