Donald Tramp vrši pritisak na saradnike da otvore Ormuski moreuz, dok američki marinci dolaze na Bliski istok kao moguća rešenja.
Američki predsjednik Donald Tramp poslednjih dana vrši snažan pritisak na svoje saradnike i saveznike da hitno pronađu načine za ponovno otvaranje Ormuskog moreuza, koji je Iran gotovo potpuno blokirao, dok cijene goriva nastavljaju da rastu. Njegova najbolja opcija za taj zadatak mogli bi biti američki marinci.
Pentagon je već pokrenuo raspoređivanje 31. marinske ekspedicione jedinice, brze interventne snage od oko 2200 marinaca, na Bliski istok, kako je izvijestio Vol Strit Džurnal. Sjedinjene Države mogle bi iskoristiti tu jedinicu za zauzimanje jednog ili više ostrva uz južnu obalu Irana, kako bi ih koristile kao sredstvo pritiska ili kao bazu za obuzdavanje iranskih napada na komercijalni brodski saobraćaj, prema riječima nekih bivših i sadašnjih američkih zvaničnika.
Ta jedinica, ukrcana na amfibijski jurišni brod Ju Es Es Tripoli, trebalo bi da stigne na Bliski istok iz Japana za nešto više od nedelju dana. Iran je upravo ušao u petu fazu napada, a veoma je intrigantno kojih su pet lokacija noćas napali.
Sastav Marinske ekspedicione jedinice
Marinska ekspediciona jedinica je samoodrživa formacija koja djeluje sa brodova, koristeći ih kao mobilnu bazu. Sastoji se od četiri elementa:
- Kopnene borbene jedinice marinaca, opremljene oklopnim vozilima i artiljerijom.
- Vazduhoplovne jedinice sa MV-22 Osprej tiltrotornim letjelicama (hibrid koji kombinuje vertikalno polijetanje helikoptera i brzinu aviona), helikopterima i borbenim avionima poput F-35B pete generacije.
- Komandnog tima koji koordinira kretanje.
- Logističkog bataljona za snabdijevanje i održavanje.
Ostrvo Harg u fokusu
Iranska blokada Ormuskog moreuza uskog morskog prolaza kroz koji prolazi oko 20% svjetske nafte - izazvala je potrese u globalnoj ekonomiji. Američke snage pokušavaju da onesposobe teheranske kapacitete: lansirna mjesta, proizvodne pogone i skladišta projektila, dronova i morskih mina. U utorak je američka vojska bacila "bunker-buster" bombe težine oko 2300 kilograma na utvrđene iranske položaje, prema navodima SENTKOM-a, komande odgovorne za Bliski istok.
Iako napadi traju već tri nedelje, Kejtlin Talmadž sa MIT-a ističe da SAD još nisu sigurne da su svi iranski kapaciteti uništeni. Dolazak marinaca nudi nove opcije. Iran kontroliše niz malih ostrva koja koristi za naftnu infrastrukturu i skrivanje brodova u pećinama. Najznačajnije je ostrvo Harg, smešteno na sjevernom kraju Zaliva, oko 600 kilometara od tesnaca, koje služi kao glavno čvorište za izvoz nafte.
Frenk Mekenzi, penzionisani general i bivši komandant SENTKOM-a, navodi dvije opcije za Harg:
1. Uništavanje infrastrukture, što bi nanelo nepovratnu štetu svjetskoj ekonomiji.
2. Zauzimanje ostrva, kako bi se koristilo kao moćan pregovarački adut.
Druge ostrvske mete
Marinci bi mogli zauzeti i druga strateška ostrva unutar samog tesnaca kako bi presrijetali iranske brze čamce:
Kešm: Veliko ostrvo u obliku strijele na ulazu u tesnac sa podzemnim tunelima za projektile.
Kiš: Ekonomsko središte sa aerodromom.
Ormus: Stenovito ostrvo gdje Iran usidruje male napadačke brodove.
Nikol Grajevski sa pariskog instituta Sajens Po napominje da su mnoga ova ostrva snažno utvrđena. Penzionisani viceadmiral Džon Miler smatra da bi raspoređivanje na ostrvima, umjesto na kopno Irana, omogućilo Trampu da ispuni obećanje da neće slati vojnike na "iransko tlo", dok istovremeno ostvaruje taktičku prednost.
Rizici operacije
Eksperti upozoravaju na opasnosti. Klejton Sigl iz vašingtonskog Centra za strateške i međunarodne studije (CSIS) ističe da čak ni kontrola nad ostrvom Harg ne bi sprečila Iran da gađa brodove širom regiona. Tramp bi ovim potezom rizikovao još veći skok cijena energije, što bi donelo nove ekonomske i političke probleme.
(Jutarnji list/MONDO)