Dok SAD, Izrael i Iran podižu tenzije nakon razmjene vazdušnih napada, sve češće se postavlja pitanje – gdje bi na planeti bilo najbezbjednije ukoliko bi sukob prerastao u globalni rat.
Nakon američko-izraelskih udara na Iran i odmazde širom Bliskog istoka, strah od šire eskalacije više nije samo teorijski scenario. U slučaju velikog rata, posebno onog koji bi uključivao i nuklearno oružje, najugroženije bi bile strateške, gusto naseljene i ekonomski razvijene države.
Ipak, postoji nekoliko zemalja i teritorija koje se zbog geografskog položaja, političke neutralnosti ili prirodnih resursa izdvajaju kao potencijalno sigurnija utočišta.
Antarktik
Ogromna ledena pustinja bez stalnog stanovništva i bez država u neposrednoj blizini deluje kao prirodno izolovano mesto. Iako bi udaljenost mogla da pruži zaštitu od direktnih napada, ekstremni klimatski uslovi predstavljaju ozbiljan izazov za opstanak. Spas od rata ovde bi značio borbu sa surovom prirodom.
Island
Island se redovno nalazi pri vrhu Globalnog indeksa mira. Ova ostrvska država nije učestvovala u savremenim ratovima, a njen geografski položaj dodatno je štiti od direktnih kopnenih sukoba. Ograničen broj stanovnika i relativna izolovanost mogli bi biti prednost u kriznim vremenima.
Novi Zeland i Australija
Novi Zeland zauzima drugo mesto na Globalnom indeksu mira, dok je Australija takođe visoko rangirana. Njihova prednost nije samo u udaljenosti od velikih žarišta sukoba, već i u sposobnosti da održe poljoprivrednu proizvodnju. U scenariju poremećenih globalnih lanaca snabdevanja, samoodrživost postaje ključna.
Tuvalu
Ova mala ostrvska država u Pacifiku sa oko 11.000 stanovnika retko se nalazi u fokusu globalne politike. Upravo ta politička neupadljivost i udaljenost mogli bi da je učine sigurnijim mestom u slučaju šireg konflikta.
Argentina
Preživljavanje u uslovima globalne krize ne zavisi samo od bezbednosti, već i od resursa. Argentina raspolaže velikim poljoprivrednim kapacitetima, posebno u proizvodnji pšenice, što bi moglo da omogući prehrambenu stabilnost čak i u uslovima dugotrajne izolacije ili nuklearne zime.
Butan
Butan je 1971. godine proglasio neutralnost i poznat je po miroljubivoj spoljnoj politici. Planinski teren predstavlja prirodnu barijeru, a relativna politička izolovanost smanjuje verovatnoću da bi bio meta u velikom sukobu.
Švajcarska
Švajcarska je decenijama sinonim za neutralnost. Tokom brojnih međunarodnih kriza uspela je da zadrži distancu od vojnih sukoba. Pored političke neutralnosti, poznata je i po razvijenoj infrastrukturi za civilnu zaštitu.
Indonezija
Kao velika, ali geografski rasprostranjena arhipelaška država, Indonezija se uglavnom držala po strani u globalnim sukobima. Njena teritorijalna raspršenost i relativno neutralna politika mogli bi da je učine manje verovatnom metom.
Čile
Sa dugom obalom i obiljem prirodnih resursa, Čile ima geografske i ekonomske prednosti. Njegov položaj na zapadnoj obali Južne Amerike i udaljenost od glavnih vojnih saveza mogli bi da budu faktor stabilnosti.
Fidži
Ostrvska država udaljena hiljadama kilometara od većih centara moći, Fidži raspolaže gustim šumama i značajnim prirodnim resursima. Izolovanost i geografska distanca često su presudni faktori u globalnim krizama.
U svetu u kojem se bezbednost više ne meri samo vojnom snagom, već i političkom neutralnošću, geografijom i sposobnošću samoodrživosti, upravo te karakteristike mogu odlučiti koje zemlje bi imale najveće šanse da ostanu po strani u slučaju globalnog sukoba.
(Unilad/Mondo)