Evropska unija uvodi postepenu zabranu ruskog ukapljenog i cjevovodnog gasa, sa potpunom primjenom od kraja 2026. i jeseni 2027.
Države članice EU danas su formalno usvojile uredbu koja uvodi pravno obavezujuću, postepenu zabranu uvoza ruskog ukapljenog prirodnog gasa (LNG) i gasa iz cjevovoda, sa potpunom zabranom od kraja 2026, odnosno jeseni 2027. godine.
"Oslobađamo se štetne zavisnosti od ruskog gasa i u duhu solidarnosti i saradnje preduzimamo veliki korak ka autonomnoj energetskoj uniji", izjavio je kiparski ministar energetike Majkl Damijanos.
Protiv glasale 2 države
Protiv uredbe su glasale Mađarska i Slovačka, koje i dalje u velikoj meri zavise od uvoza ruske energije, Bugarska je bila uzdržana, dok su sve ostale članice glasale za. Mađarska je najavila da će se obratiti Sudu EU.
Članice moraju do 1. marta da pripreme planove za diverzifikaciju
Uredba stupa na snagu dan nakon objavljivanja u Službenom listu, a zabrana će početi da se primjenjuje šest nedelja nakon stupanja uredbe na snagu, odnosno od tog trenutka više neće moći da se sklapaju ugovori o uvozu ruskog gasa.
Za postojeće ugovore odobren je prelazni period. Potpuna zabrana uvoza LNG-a stupiće na snagu početkom 2027. godine, dok će zabrana uvoza gasa iz cjevovoda važiti od jeseni 2027. Do 1. marta ove godine države članice moraju da pripreme nacionalne planove za diverzifikaciju snabdevanja gasom i da identifikuju potencijalne izazove u zamijeni ruskog gasa.
Zemlje EU koje još uvijek uvoze rusku naftu takođe će morati da podnesu planove diverzifikacije. Prije odobravanja uvoza gasa u Uniju, države članice EU moraće da provjeravaju gdje je gas proizveden. Za nepoštovanje novih pravila predviđene su visoke kazne za pojedince i kompanije.
Evropska unija je prije ruske invazije na Ukrajinu u februaru 2022. godine iz Rusije uvozila više od 40 odsto svoje potrošnje gasa. Prema najnovijim podacima, taj uvoz je pao na oko 13 odsto, prenosi Index. Međutim, neke zemlje, poput Mađarske i Slovačke, i dalje nesmanjenim intenzitetom uvoze gas iz Rusije, koja tim sredstvima finansira rat u Ukrajini.