Kina je izvršila snažan diplomatski pritisak na evropske zemlje, zahtijevajući da se tajvanskim političarima zabrani ulazak u Evropu, pozivajući se na šengenske propise i "kineske crvene linije"
Kineski zvaničnici vrše pritisak na evropske zemlje tvrdeći da bi prema sopstvenim graničnim zakonima trebalo da zabrane ulazak tajvanskim političarima.
Prema navodima više od desetak diplomata i zvaničnika upoznatih sa situacijom, Kina je poslala demarše evropskim ambasadama u Pekingu i vladama u njihovim prijestonicama, upozoravajući ih da ne prelaze "kineske crvene linije", izveštava Gardijan.
Pristupi su se razlikovali - neki su bili usmjereni na pojedinačne zemlje, drugi na grupe, neki su dostavljeni u pisanoj verbalnoj noti, a drugi lično. Ovi potezi su se dešavali tokom novembra i decembra i barem djelimično su bili odgovor na nedavna putovanja tajvanskih zvaničnika u Evropu, uključujući sadašnjeg potpredsjednika i ministra spoljnih poslova, i bivšeg predsjednika.
Poziv na evropske zakone
Peking je naveo da "poštuje suverenitet evropske strane u uvođenju i sprovođenju vizne politike“, ali tvrdi da je "institucionalna rupa" omogućila česte posjete tajvanskih političara, navodi se u verbalnoj noti.
Kineski zvaničnici su citirali više zakona i propisa EU, uključujući Zakon o šengenskim granicama, koji navodi da je uslov za ulazak državljana zemalja van EU da se "ne smatraju prijetnjom međunarodnim odnosima bilo koje države članice".
Sugestija je bila da bi dozvoljavanje ulaska tajvanskim zvaničnicima ugrozilo međunarodne odnose te zemlje sa Kinom. U nekim slučajevima, pozivali su se i na Bečku konvenciju o diplomatskim odnosima ili sugerisali da evropske zemlje slijede primjer UN i zabrane svim Tajvancima ulazak u vladine zgrade.
Stav Kine
Kinesko Ministarstvo spoljnih poslova nije odgovorilo na zahtjeve za komentar. Međutim, u verbalnoj noti se navodi da evropske zemlje treba da odbace sve "takozvane diplomatske pasoše" koje je izdao Tajvan i "zabrane tajvanskom osoblju ulazak u Evropu radi uspostavljanja zvaničnih kontakata i razmjene i gaženja kineske crvene linije".
"Kina se nada da će institucije EU i evropske zemlje, iz širih interesa odnosa Kine i EU i bilateralnih odnosa, donijeti političku odluku da zabrane ulazak takozvanog predsjednika ili potpredsjednika Tajvana (uključujući i bivše)", navodi se u noti, uz pominjanje drugih zvaničnika.
U bilješci se takođe navode posjete zvaničnika Belgiji, Češkoj, Poljskoj, Holandiji, Italiji, Australiji, Nemačkoj, Litvaniji, Danskoj, Estoniji i Irskoj, tvrdeći da one "ozbiljno potkopavaju odnose Kine i EU".
"Evropska strana je čak dopustila potpredsjednici Sjao Bi-kim da govori u zgradi Evropskog parlamenta i promoviše separatističke tvrdnje o 'nezavisnosti Tajvana'“, dodaje se u noti.
Reakcije Evrope i Tajvana
Ministarstva spoljnih poslova Norveške i Finske potvrdila su da su primila pisma i izjavila da su vizni propisi sa Tajvanom određeni od strane relevantnih šengenskih tela. Portparol britanskog Ministarstva spoljnih poslova rekao je: "Ulazak u Veliku Britaniju određen je isključivo našim sopstvenim zakonima i imigracionim pravilima, koja se podjednako primjenjuju i na one koji putuju sa Tajvana."
Ministarstvo spoljnih poslova Tajvana saopštilo je da posjete zvaničnika Evropi"„ni na koji način nisu povezane sa Kinom i da Kina nema pravo da se miješa".
"Naprotiv, upotreba raznih prisilnih mjera od strane Kine protiv drugih zemalja i njene prijetnje silom protiv Tajvana, koje potkopavaju globalni i indo-pacifički mir i stabilnost i ugrožavaju direktne interese EU, predstavljaju stvarnu silu koja šteti evropskim međunarodnim odnosima. Kineske akcije treba osuditi", rekao je portparol.