Uvid u registre i podatke o držaocima sefova imaće i Finansijsko-obavještajna jedinica (FOJ) Uprave policije.
Skupština Crne Gore usvojila je izmjene Zakona o sprečavanju pranja novca i finansiranja terorizma kojima se policiji omogućava direktan elektronski pristup podacima o građanima i kompanijama koji imaju zakupljene sefove u bankama.
Prema usvojenim izmjenama, banke će biti dužne da Centralnoj banci Crne Gore (CBCG), odmah nakon zaključenja ugovora o zakupu sefa, dostave podatke o zakupcu – ime i prezime, odnosno naziv firme, JMBG, matični ili drugi identifikacioni broj, kao i podatke o datumu početka i prestanka zakupa i njegovom trajanju, prenose Vijesti.
CBCG će te podatke objedinjavati u elektronskom registru računa i sefova.
Direktan i neposredan elektronski pristup podacima iz registra imaće posebno određeni službenici organizacione jedinice policije nadležne za poslove Nacionalne kancelarije za povraćaj imovine. Registar će moći da koriste kada je to potrebno radi sprečavanja i otkrivanja teških krivičnih djela, vođenja istraga i krivičnog gonjenja, kao i pronalaženja, praćenja i zamrzavanja imovine povezane sa kriminalom.
Uvid u registre i podatke o držaocima sefova imaće i Finansijsko-obavještajna jedinica (FOJ) Uprave policije.
U obrazloženju zakona navodi se da je izmjena potrebna zbog usklađivanja crnogorskog zakonodavstva sa pravom Evropske unije.
“Kako se Crna Gora nalazi u posljednjoj fazi pregovora za pristupanje Evropskoj uniji, to je neophodno uskladiti pravni sistem Crne Gore sa pravnim sistemom Evropske unije. Jedna od obaveza u pristupnim pregovorima svakako je i usaglašavanje nacionalnog zakonodavstva sa Direktivom 2019/1153 Evropskog parlamenta. Predloženim izmjenama i dopunama, Crna Gora u cjelosti zakoružuje pitanje sprečavanja pranja novca i finansiranja terorizma”, navedeno je u obrazloženju zakona.
Iako će policija imati direktan pristup podacima o zakupcima sefova, registar neće sadržati informacije o tome šta se u njima nalazi.
Zakonom se predviđa evidentiranje podataka o zakupcu, kao i periodu zakupa, ali ne i sadržaju sefa. Među podacima koje će banka dostavljati CBCG nijesu ni podaci o drugim licima kojima je zakupac eventualno omogućio pristup sefu.
Pristup policije registru moraće automatski da bude evidentiran. To podrazumijeva bilježenje predmeta zbog kojeg je provjera izvršena, vremena pristupa i identiteta službenika koji je pretraživao podatke.
Podaci iz registra neće biti javni, već će biti zaštićeni pravilima o bankarskoj tajni i zaštiti ličnih podataka.
Zakonom je precizirano i na koji način se mogu koristiti podaci o pristupima registru:
“Podaci iz evidencije mogu se koristiti samo radi nadzora nad zaštitom ličnih podataka, provjere dopuštenosti pristupa i zakonitosti obrade i obezbjeđivanja sigurnosti podataka.
Podaci iz evidencije štite se odgovarajućim tehničkim i organizacionim mjerama od neovlašćenog pristupa i brišu nakon pet godina od dana njihovog evidentiranja, osim ako su potrebni za postupak nadzora koji je u toku. CBCG obezbjeđuje da zaposleni koji obavljaju poslove vođenja registara računa i sefova budu upoznati sa propisima kojima se uređuju pristup tim registrima i zaštita ličnih podataka, uključujući sprovođenje specijalizovane obuke.”
Izmjenama zakona prvi put se izričito prepoznaje organizaciona jedinica policije nadležna za poslove Nacionalne kancelarije za povraćaj imovine kao organ koji može neposredno i bez odlaganja, elektronskim putem, pristupati i pretraživati podatke iz registra računa i sefova, piš Vijesti.
U obrazloženju se navodi:
“Novim članovima se prvi put Organizaciona jedinica policije nadležna za poslove Nacionalne kancelarije za povraćaj imovine Crne Gore zakonom prepoznaje kao nadležni organ ovlašćen da, neposredno i bez odlaganja, elektronskim putem pristupa i pretražuje podatke koji se prikupljaju shodno ovom zakonu.
Predloženim činom jasno se postavljaju uslovi za pristup i pretraživanje navedenih podataka, kao i evidentiranje pristupa i pretraživanja podataka registra računa i sefova.”
Izmjenama se proširuje i nadležnost Finansijsko-obavještajne jedinice, koja će moći da prikuplja i analizira podatke, informacije i dokumentaciju radi sprečavanja, otkrivanja, istrage i krivičnog gonjenja za teško krivično djelo.
Istovremeno se uvodi obaveza za sve organe da podatke, informacije i dokumentaciju koriste isključivo za svrhu navedenu u zahtjevu. Za eventualno korišćenje tih podataka u druge svrhe biće potrebna saglasnost Finansijsko-obavještajne jedinice.
FOJ će, prema novim odredbama, jednom godišnje prikupljati i objedinjavati statističke podatke o pristupu podacima iz registra računa i sefova, kao i o razmjeni informacija u cilju sprečavanja i otkrivanja teških krivičnih djela, vršenja izviđaja, sprovođenja istrage i krivičnog gonjenja.
Novim rješenjima FOJ dobija i mogućnost da u izuzetnim i hitnim slučajevima razmjenjuje finansijske informacije i analize sa stranim finansijsko-obavještajnim jedinicama, prenose Vijesti.
Izmjenama se, kako se navodi u obrazloženju, dodatno usklađuje i pojam „teško krivično djelo“ sa regulativom Evropske unije, dok se „finansijska informacija“ definiše kao svaka informacija ili podatak kojim Finansijsko-obavještajna jedinica raspolaže radi sprečavanja i otkrivanja pranja novca i finansiranja terorizma.
Takvim informacijama, između ostalog, smatraju se podaci o finansijskoj imovini, kretanju sredstava i finansijskim poslovnim odnosima.