Mjesec bi uskoro mogao da postane zona vojnih aktivnosti.
Američka vojska napravila je prvi korak ka trajnom vojnom prisustvu oko Mjeseca, pošto je Ministarstvo vazduhoplovnih snaga SAD objavilo javni poziv kompanijama na federalnom portalu za nabavke, sa ciljem da postavi mrežu vojnih satelita u lunarnu orbitu.
Do sada su najudaljeniji sateliti američkih Svemirskih snaga operisali u geostacionarnoj orbiti, na oko 36.000 kilometara iznad Zemlje, gde prate lansiranja projektila i obavljaju rutinski nadzor.
Novi plan pod nazivom Cislunar Space System predviđa pomeranje te linije znatno dalje - u takozvani cislunarni prostor, koji obuhvata područje oko samog Mjeseca.
Zvanični dokument otkriva malo detalja o konkretnim zadacima, ali navodi da vojska planira prvu fazu od pet letjelica sa vladinom opremom, koje bi trebalo da polete krajem 2029. godine. Ovih pet satelita poslužiće kao osnova za znatno veću flotu u godinama koje slijede.
Zainteresovane kompanije imaju rok do 24. novembra da dostave predloge za brza i bezbjedna rješenja, nakon čega vojska planira dodjelu ugovora za izradu idejnih projekata. Kako razvoj ovakvih letjelica obično traje između dvije i tri godine, očekuje se da ugovori budu potpisani tokom 2027. godine.
Borba za strateške tačke i vodeni led
Iza ovog poteza stoji nova bezbjednosna realnost. Kako se trka za Mjesec između SAD i Kine zahuktava, vojni vrh u Vašingtonu otvoreno počinje da posmatra prostor oko Zemljinog prirodnog satelita kao zonu mogućih sukoba.
General-major Stiven Purdi nedavno je podsjetio na izjave najviših vojnih zvaničnika koji cislunarno područje definišu kao "domen ratovanja", dok je penzionisani vrhovni general Svemirskih snaga Čens Salcman poručio da vojska "ne smije da dočeka nespremna trenutak kada bude morala da brani američke interese".
Ti interesi se prije svega odnose na ograničene resurse. Na južnom polu Mjeseca postoji tek nekoliko pogodnih lokacija za sletanje koje imaju pristup vodenom ledu - ključnom resursu za buduće baze, proizvodnju kiseonika i raketnog goriva.
Iako sekretarijat vazduhoplovstva priznaje postojanje određenog naoružanja u Zemljinoj orbiti, vojni sateliti oko Mjeseca u dogledno vrijeme neće nositi oružje. Njihov primarni zadatak biće navigacija, bezbjedne komunikacije i nadzor - odnosno osmatranje, praćenje tuđih letjelica i kontrola kretanja u prostoru oko Mjeseca.
Ovaj plan se oslanja na već zakazane probne misije. Istraživačka laboratorija vazduhoplovnih snaga (AFRL) planira da sredinom 2027. godine pošalje satelit Oracle-M, vredan 75 miliona dolara, koji će testirati manevrisanje i tehnike praćenja objekata oko Mjeseca. Do kraja iste godine u planu je i misija Oracle-Prime, čiji je zadatak osmatranje satelita i svemirskog otpada sa gravitaciono stabilne tačke Lagranž 1, na oko tri četvrtine puta od Zemlje do Mjeseca.