Zahvaljujući fenomenu poznatom kao gravitaciono sočivo, naučnici su uspjeli da snime najudaljeniji i najsjajniji "svemirski laser", star oko 8 milijardi godina.
Astronomi su otkrili izuzetno snažan svemirski "laser" koji prema Zemlji šalje signal sa udaljenosti od gotovo polovine vidljivog svemira. Ovaj kosmički snop energije, vidljiv zahvaljujući neobičnom triku prostor-vremena koji je još početkom 20. vijeka predvidio Albert Ajnštajn, najsjajniji je i najudaljeniji takve vrste ikada zabilježen.
Riječ je o prirodnom laseru, poznatom kao hidroksil-megamaser. Ovaj fenomen nastaje u dramatičnim trenucima kada se dvije galaksije sudare i počnu da se spajaju. Tada se ogromni oblaci gasa kompresuju, što pobuđuje molekule hidroksila koji potom emituju snažne mikrotalase.
Sistem pod nazivom HATLAS J142935.3-002836 nalazi se oko osam milijardi svjetlosnih godina od Zemlje. To znači da signal koji danas registrujemo potiče iz vremena kada je svemir bio na otprilike polovini svoje današnje starosti.
Mikrotalasi koje emituje ovaj sistem imaju talasnu dužinu od oko 18 centimetara, odnosno oko 1665 megaherca. Zapravo, signal je toliko snažan da su istraživači predložili novu klasifikaciju - gigamaser.
"Ovaj sistem je zaista izuzetan. Posmatramo radijski ekvivalent lasera na udaljenosti od pola svemira", izjavio je vodeći autor istraživanja Tato Manamela sa Univerziteta u Pretoriji.
Naučnici su ovaj signal uspjeli da snime pomoću radioteleskopa MeerKAT u Južnoj Africi, ali uz veliku pomoć prirode. U normalnim okolnostima signal sa tako velike udaljenosti bio bi preslab da ga teleskopi mogu registrovati.
Signal je, međutim, pojačan rijetkim kosmičkim fenomenom koji je poznat kao gravitaciono sočivo, a koji proizlazi iz Ajnštajnove teorije relativnosti.
Gravitaciono sočivo nastaje kada ogromna gravitacija nekog objekta između izvora i nas zakrivi prostor-vrijeme, delujući kao lupa koja pojačava svjetlost i mikrotalase. Zahvaljujući ovom efektu, astronomi mogu detaljno da proučavaju objekte koji bi inače bili potpuno nevidljivi.
Megamaseri su posebno zanimljivi astronomima jer funkcionišu kao kosmički svetionici koji otkrivaju kako su drevne galaksije nastajale, rasle i razvijale se. Naučnici sada planiraju da usmjere teleskope ka sličnim sistemima u nadi da će pronaći stotine, pa čak i hiljade novih "lasera" u dubinama svemira, prenosi Tportal.