Dimenzije najmanjeg QR koda na svijetu ušle su u Ginisovu knjigu rekorda, ali prava revolucija je u tome što zapis u keramici može da opstane hiljadama godina.
Koliko QR kod može biti mali? Sada znamo - manji od mnogih bakterija. Zapravo, toliko mali da vam je potreban ne svjetlosni, već elektronski mikroskop da biste ga uopšte videli.
Istraživači sa Univerziteta u Beču uspjeli su da urežu QR kod površine svega 1,98 kvadratnih mikrometara na keramički film, što je podvig koji je završio u Ginisovoj knjizi rekorda.
Novi QR kod je čak 37 odsto manji od prethodnog svjetskog rekordera.
Ali veličina nije ono što ovaj poduhvat čini zaista važnim, već trajnost. Na površini jedne A4 stranice moglo bi se zapisati više od 2 terabajta podataka, a takav zapis mogao bi da traje vjekovima, pa čak i milenijumima.
Ključ uspijeha leži u materijalu. Naučnici su koristili tanke keramičke filmove, kakvi se primenjuju u zaštitnim premazima za visokoperformansne alate. QR kod je ugraviran fokusiranim jonskim zracima u tanki sloj keramike.
Svaka "tačka" ima svega 49 nanometara, što je deset puta manje od talasne dužine vidljive svjetlosti. Kod je golim okom nevidljiv, ali se precizno očitava elektronskim mikroskopom.
Profesor Paul Majrhofer sa Instituta za nauku i tehnologiju materijala pri TU Beč objašnjava da mikrometarske strukture danas nisu retkost. Moguće je manipulisati čak i pojedinačnim atomima. Međutim, pravi izazov je stabilnost i dugotrajna čitljivost.
Atomi se vremenom pomjeraju, praznine se popunjavaju, a informacije nestaju. Upravo zato je tim razvio izuzetno mali, ali stabilan i višestruko čitljiv QR kod.
U vremenu kada data-centri troše ogromne količine energije i povećavaju emisiju CO2, ova tehnologija otvara vrata klimatski prihvatljivijem digitalnom skladištenju.
"Živimo u dobu u kojem nas preplavljuju informacije, ali naše znanje čuvamo na kratkotrajnim medijima", kaže Aleksander Kirnbauer iz kompanije Cerabyte.
Dok su drevne civilizacije uklesavale znanje u kamen, moderne informacije često nestaju sa zastarelih diskova i servera. Keramičko skladištenje prati isti princip - podaci se upisuju u stabilne, inertne materijale koji nadživljavaju generacije.
Istraživači naglašavaju da je ovo tek početak. Planiraju testiranje novih materijala, povećanje brzine zapisivanja i industrijsku primenu keramičkih memorijskih sistema. Dugoročno skladištenje podataka tako bi moglo da postane i praktično i ekološki održivo.
Izvor: N1info