Morska voda prodire kilometrima ispod Glečera Sudnjeg dana i ubrzava njegovo topljenje. Novi model sada predviđa dvostruko veći doprinos porastu nivoa mora.
Jedan od najopasnijih glečera na svetu mogao bi da izazove znatno veći porast nivoa mora nego što su naučnici dosad predviđali. Nova studija pokazuje da morska voda prodire kilometrima ispod glečera Tvejts na Antarktiku, ubrzavajući njegovo topljenje. Zbog toga su nove projekcije porasta nivoa mora čak dvostruko veće od prethodnih.
Istraživači sa Univerziteta u Kaliforniji i NASA-ine laboratorije JPL razvili su precizniji računarski model, čiji su rezultati objavljeni u časopisu Nature Communications.
Prema njihovim proračunima, Tvejts bi do 2100. godine mogao da podigne nivo svjetskih mora za čak 30 milimetara, i to bez dodatnog globalnog zagrijavanja.
Glečer Tvejts, poznat i kao Glečer Sudnjeg dana, već decenijama gubi led, sve brže klizi prema okeanu i povlači se dublje u unutrašnjost Antarktika.Naučnici su pritom primijetili da se njegovo stvarno kretanje, zabilježeno satelitima, ne poklapa u potpunosti sa dosadašnjim računarskim prognozama.
Najveći problem se krije ispod leda
Analizom satelitskih podataka, uključujući radarska mjerenja sistema ICEYE, istraživači su otkrili da morska voda prodire nekoliko kilometara ispod dijela glečera koji leži na kopnu. Plima i osjeka pritom blago podižu ogromnu ledenu masu, omogućavajući vodi da prodre još dublje i prenese toplotu ispod glečera.
Situaciju dodatno pogoršava oblik tla ispod Tvejtsa. Stjenovita podloga spušta se sve dublje prema unutrašnjosti kontinenta, pa povlačenje glečera omogućava toplijoj vodi da dopre do novih djelova leda. Istovremeno, glečer gubi oslonac na podvodnim grebenima koji usporavaju njegovo kretanje prema okeanu.
Naučnici smatraju da upravo ovi procesi objašnjavaju zašto su raniji modeli potcenjivali brzinu promjena na Antarktiku.
Na prodor morske vode dodatno bi mogle da utiču i okeanske struje koje se mijenjaju usled klimatskih promjena.
"Decenijama dokumentujemo i merimo uticaj klimatskih promjena na osjetljive ledene pokrivače naše planete, ali sve jasnija slika onoga što se događa ispod glečera poput Tvejtsa izaziva još veću zabrinutost", izjavio je Erik Rinjo, profesor na Univerzitetu Kalifornije u Irvajnu i koautor studije.
"Naš novi model, koji potpunije obuhvata fizičke procese, uspijeva da reprodukuje dosadašnja mjerenja, a zatim daje projekcije koje su dvostruko veće nego ranije", dodao je Rinjo za Phys.org.
