Na listi od 30 najbolje ocijenjenih gradova na svijetu Njujork je zauzeo prvo mjesto.
Šta jedan grad čini dovoljno dobrim da se nađe na samom vrhu svjetske liste? Da li su to snažna ekonomija, visoke plate i razvijena infrastruktura ili kvalitet života, kultura i čist vazduh? Prema Indeksu globalnih gradova za 2026. godinu, koji je objavio Oxford Economics, odgovor je zapravo kombinacija svega navedenog.
Ovogodišnje istraživanje obuhvatilo je 1.000 najvećih gradova svijeta, koji su analizirani kroz pet ključnih kategorija: ekonomiju, ljudski kapital, kvalitet života, životnu sredinu i upravljanje. Cilj nije samo da se utvrdi koji gradovi danas najbolje funkcionišu, već i da se procijeni njihov potencijal za budući razvoj.
Na vrhu liste ponovo se nalaze neki od najpoznatijih svjetskih gradova. Prvo mjesto zauzeo je Njujork, dok su iza njega London i Pariz. Visoko su rangirani i Sijetl, San Francisko i Dablin, a među prvih 30 našli su se i Tokio, Cirih, Sidnej, Amsterdam, Singapur i Madrid.
Najboljih 30 gradova svijeta za 2026. godinu:
- Njujork
- London
- Pariz
- Sijetl
- San Francisko
- Dablin
- Boston
- San Hoze
- Tokio
- Cirih
- Oslo
- Los Anđeles
- Sidnej
- Vašington
- Stokholm
- Melburn
- Dalas
- Kopenhagen
- Minhen
- Toronto
- Amsterdam
- Berlin
- Ženeva
- Vankuver
- Brisel
- Helsinki
- Luksemburg
- Hjuston
- Singapur
- Madrid
Azija sve važnija na svjetskoj mapi
Iako se Njujork, London i Pariz i dalje nalaze na samom vrhu zahvaljujući snažnim ekonomijama, velikom broju obrazovanih stanovnika i stabilnim institucijama, autori istraživanja primjećuju i sve snažniji uticaj azijskih gradova.
Šenžen, Tajpej, Kuala Lumpur i Ho Ši Min samo su neki od gradova čiji razvoj privlači sve veću pažnju. Njihov uspon pokazuje koliko se ekonomska geografija svijeta mijenja i koliko će azijski centri u budućnosti imati značajniju ulogu.
U ovogodišnje izdanje uvedena je i nova kategorija "Gradovi koje treba pratiti" (Cities to Watch). U njoj se nalazi po pet gradova iz svake regije za koje se očekuje snažan ekonomski rast i značajan napredak na budućim rang-listama.
Šta je zajedničko gradovima koji su se našli na samom vrhu?
Privlače ljude i talente iz cijelog svijeta. Jedna od najvažnijih karakteristika najbolje rangiranih gradova jeste njihov ljudski kapital. Ova kategorija obuhvata obrazovanje, vještine i raznolikost stanovništva, ali i sposobnost grada da privuče ljude iz različitih dijelova svijeta.
Boston, koji je zauzeo sedmo mjesto, posebno se izdvaja zahvaljujući velikom broju prestižnih univerziteta. Koncentracija obrazovanih ljudi podstiče razvoj takozvane ekonomije znanja i doprinosi visokim prihodima stanovnika.
Dablin, koji se nalazi na šestom mjestu, takođe ima veoma obrazovanu radnu snagu, zbog čega je postao privlačan velikim tehnološkim kompanijama poput Gugla, Mete i Majkrosofta.
London je, prema indeksu, najbolji grad na svijetu kada je riječ o ljudskom kapitalu. Gotovo 40 odsto njegovih stanovnika rođeno je van Velike Britanije, što je značajno uticalo i na njegovu kulturnu i gastronomsku ponudu.
Ne oslanjaju se samo na ekonomiju
Visoke plate i snažna ekonomija nisu dovoljne da bi grad bio dobro mjesto za život. Važnu ulogu imaju kultura, javni prostori, dostupnost sadržaja i sve ono što svakodnevni život čini kvalitetnijim.
Pariz je treći na ukupnoj listi, a posebno visoke ocjene dobio je upravo za kvalitet života. Francuska prijestonica ima oko 130 muzeja, dok 11 gradskih muzeja od 2001. godine omogućava besplatan ulaz na stalne postavke.
Sijetl, koji je četvrti na listi, poznat je po bogatoj muzičkoj i umjetničkoj sceni, ali i po projektima kojima se grad prilagođava potrebama stanovnika. Jedan od takvih primjera je Voterfront Park, izgrađen na prostoru nekadašnjeg autoputa, koji je pretvoren u javni prostor za šetnju uz obalu zaliva Puget Saund.
Čine grad čistijim i život jednostavnijim
Kvalitet života teško je zamisliti bez čistog vazduha, funkcionalnog prevoza i dobrog upravljanja gradskim prostorom. Upravo zbog toga životna sredina predstavlja jednu od pet ključnih kategorija indeksa.
London, uprkos svojoj veličini, ostvaruje dobre rezultate zahvaljujući mjerama poput naplate ulaska u određene dijelove grada i zone ultra niskih emisija, koje imaju za cilj da smanje saobraćaj i zagađenje.
San Francisko se izdvaja razvijenom mrežom javnog prevoza, koja smanjuje zavisnost od automobila, dok Dablin dobre rezultate duguje niskom nivou zagađenja i planu da do 2030. godine postigne klimatsku neutralnost.
Tehnologiju koriste kao prednost
Još jedna zajednička karakteristika vodećih gradova jeste sposobnost da brzo prihvataju nove tehnologije i ulažu u inovacije.
San Hoze, koji se nalazi na osmom mjestu, smješten je u srcu Silicijumske doline i ima najveći BDP po stanovniku među svim gradovima obuhvaćenim indeksom. U obližnjem San Francisku autonomna vozila bez vozača već su dio svakodnevnog života, što pokazuje koliko se nove tehnologije brzo integrišu u urbanu sredinu.
(MONDO)