Narodna banka Srbije jutros je po hitnom postupku oduzela dozvolu za rad Alta banci i poslala je u stečaj, čime je stavljena tačka na postojanje naslednika nekadašnjeg jugoslovenskog finansijskog giganta JUBMES-a.
Izvršni odbor Narodne banke Srbije donio je odluku o trajnom oduzimanju dozvole za rad beogradskoj Alta banci, čime se ova finansijska institucija zvanično šalje u stečaj.
Kako je objavljeno u saopštenju centralne banke, nadležni sud će rješenjem imenovati Agenciju za osiguranje depozita za stečajnog upravnika, čime počinje postupak gašenja poslovanja ove komercijalne banke.
Od ključne izvozne institucije Jugoslavije do mjenjačkog kapitala
Banka iza sebe ima specifičan istorijat koji seže decenijama unazad. Nastala je na temeljima nekadašnje Jugoslovenske banke za međunarodnu ekonomsku saradnju (JUBMES), osnovane 1979. godine na osnovu posebnog zakona tadašnje države. Njena primarna uloga bila je stimulisanje domaće privrede, kreditiranje velikih kapitalnih investicija u inostranstvu i podrška izvozu, pri čemu je godinama funkcionisala kao jedina izvozno-kreditna agencija u ovom dijelu Evrope.
Promjenom zakonskih okvira 1997. godine, JUBMES gubi specijalizovani status i postepeno prelazi u vode standardnog komercijalnog bankarstva.
Privatizacija i nesvakidašnja vlasnička struktura
Novi zaokret dogodio se krajem 2018. godine, kada je država odlučila da proda svoj paket od 28,51 odsto vlasništva. Na javnom tenderu sprovedenom 2019. godine jedinu prihvatljivu ponudu dostavila je domaća kompanija "Alta Pay Group", operater poznatog sistema mjenjačnica, koja je državni udio kupila za oko pet miliona eura.
Već naredne, 2020. godine, na skupštini akcionara usvojena je promjena poslovnog imena, od kada institucija nastupa kao Alta banka a.d. Beograd.
Uz vlasnika "Alta Pay Group", u vlasničkoj evidenciji banke godinama je opstajao i jedan administrativni kuriozitet - kao drugi najveći pojedinačni akcionar formalno se i dalje vodila Socijalistička Federativna Republika Jugoslavija, država koja ne postoji još od 1992. godine.
Poslovni sistem Alta grupe, u čijem sastavu se nalazi i Alta banka, poslednjih godina sprovodi snažnu diverzifikaciju i ekspanziju poslovanja ulazeći u potpuno nove privredne grane. Od sektora hotelijerstva i maloprodaje, preko višemilionskih građevinskih projekata u prestonici, pa sve do regionalnog bankarskog tržišta, ova grupacija bilježi konstantan rast prihoda i neto dobiti.
Ulazak u maloprodaju, luksuzni hoteli i građevinski megaprojekti
Iako je u javnosti najprepoznatljivija po finansijskim uslugama i platnom prometu, Alta grupa razvija poslovanje u nekoliko strateških sektora. Jedan od ključnih pravaca jeste hotelijerstvo, gdje grupacija koristi i državne subvencije namijenjene razvoju hotelskih kapaciteta.
Paralelno s tim, grupa ulaže velika sredstva u sektor nekretnina na Novom Beogradu. Na lokaciji u Bloku 32, gdje se nalazilo nekadašnje sedište JUBMES banke, planirana je izgradnja visoke poslovne zgrade pod nazivom "Alta kula". Pored toga, kompanija razvija i obiman građevinski poduhvat sa stambenim kompleksima na prostoru nekadašnjeg industrijskog giganta, fabrike traktora IMT.
Regionalna ofanziva: Širenje u Makedoniji, Crnoj Gori i BiH
Ambicije grupacije prevazišle su granice Srbije. Alta je prisutna u Severnoj Makedoniji, gdje je kupila banku i osiguravajuću kuću, dok u Crnoj Gori posluje kroz kompaniju "Alta Pay".
Posebno važan korak na regionalnom finansijskom tržištu predstavlja aranžman oko Adiko banke. Nakon što je stekla manjinski udeo u ovoj bankarskoj grupaciji, a u dogovoru sa austrijskom Rajfajzen bankom (koja je preuzela većinski udio u matičnoj grupi), Alta je trebalo da preuzme poslovanje Adiko banke na tržištima Srbije, Crne Gore i Bosne i Hercegovine.
Finansijski rezultati: Čist dobitak premašio 760 miliona dinara
Prema podacima iz zvaničnih finansijskih izveštaja, o kojima je pisao Forbes Srbija, poslovni rast grupacije prati i stabilan finansijski bilans.
Alta grupa je tokom prošle godine ostvarila ukupne prihode od 3,3 milijarde dinara, što predstavlja značajan rast u odnosu na godinu dana ranije, kada su prihodi iznosili 2,8 milijardi.
S druge strane, ukupni rashodi rasli su sporijim tempom - sa 2,2 milijarde dinara u 2024. godini na 2,4 milijarde u posmatranom periodu. Zahvaljujući takvom odnosu prihoda i rashoda, neto dobit grupe skočila je sa 556 miliona na 762 miliona dinara.
Vlasnik
Alta banka je u stoodstotnom vlasništvu Alta group doo. Grupacija je u potpunom vlasništvu Davora Macure koji je, kako su mediji navodili, svoj biznis je započeo putem razvoja poslovanja sa mjenjačnicama.
Sredinom ovog mjeseca dospio je u žižu javnosti i zato što su mu vlasti Crne Gore zabranile ulazak u tu zemlju.
Nedeljnik Radar nedavno je objavio i tekst o učešću banke putem kredita u poslu koji je uključivao stavljanje hipoteke na poslovni prostor u Palati Albanija.