Društvo

NAKON VIŠE SAJBER NAPADA: Operativni tim planira oporavak državne IT infrastrukture

Autor Jovana Raičević Izvor Vijesti

Operativni tim, sačinjen od stručnjaka više resora, institucija i državnih organa, radi na planu oporavka IT infrastrukture Vlade Crne Gore, koja je danima pod sajber napadima, saopšteno je nezvanično Vijestima.

Izvor: SMARTLife / Unsplash/ Clint Patterson

Operativni tim, sačinjen od stručnjaka više resora, institucija i državnih organa, radi na planu oporavka IT infrastrukture Vlade Crne Gore, koja je danima pod sajber napadima.

To je “Vijestima” nezvanično saopšteno iz Ministarstva javne uprave (MJU).

Iz resora, na čijem je čelu Maraš Dukaj, medijima je juče dostavljen i set preporuka za građane, odnosno savjeti o bezbjednosti u sajber prostoru.

Iz MJU su naveli da za bezbjednost građana na internetu nisu samo zaduženi sajber stručnjaci, već da je to lična odgovornost, te da preventivne mjere treba preduzeti kako građani ne bi “postali žrtve prevara i sajber napada”.

Dukaj je u subotu saopštio da, uprkos napadima najvećeg intenziteta, zbog pravovremeno preduzetih mjera, “nije načinjena trajna šteta informatičkoj infrastrukturi, niti je došlo do kompromitacije podataka građana”.

Iz Agencije za nacionalnu bezbjednost su još u petak kazali da nekoliko ruskih službi stoji iza posljednjeg sajber napada na crnogorske institucije.

Premijer Dritan Abazović ocijenio je da je riječ o politički motivisanoj akciji koja je krenula nakon pada njegove Vlade i da će vrijeme pokazati ko je odgovoran, prenose Vijesti.

Sumnjaju da postoji bojazan da vrhunac napada još nije dostignut i da bi na meti mogla da bude sva “kritična infrastruktura” - elektroprenosni sistem, vodovodi, telekomunikacije, saobraćaj...

Iz MJU su građanima preporučili da koriste “isključivo licencirani operativni sistem i softvere koje je potrebno redovno ažurirati kako bi se spriječila zloupotreba otkrivene ranjivosti”.

”Ne koristite operativne sisteme kojima je istekla podrška proizvođača (XP, Vista, Windows 7, Windows 8) pošto ne postoje bezbjednosna ažuriranja za njih i mogu biti meta većine napada. Preporuka je da se izvrši nadogradnja ili instalira novija verzija operativnog sistema. Instalirajte antivirus program i ostala sigurnosna rješenja (anti-malware, anti-spam, anti-ransomware softver) i redovno vršite ažuriranje istih. Kreirajte rezervne kopije svih važnih podataka na dnevnom ili nedjeljnom nivou i čuvajte ih nezavisno od sistema (npr. na eksternim memorijskim uređajima ili cloud, “oblaku”)”, stoji u preporukama MJU.

Pozvali su građane i da koriste kompleksne lozinke (kombinacija malih i velikih slova, brojeva i specijalnih karaktera), redovno ih mijenjaju, a savjetuju i da ih nikom ne otkrivaju.

”Ne otvarajte e-mailove koji u sebi sadrže priloge ili linkove dobijene od nepoznatih pošiljalaca (Primjer; swift fakture, ponude za saradnju, ponude za posao, jeftina putovanja, dobitak na lutriji, nasljedstvo i sl.). Preuzimajte programe i fajlove samo s veb lokacija koje smatrate pouzdanim. Ograničite pristup ličnim podacima na internetu i budite oprezni s objavljivanjem sadržaja. Uvijek provjerite da li ste na zvaničnom veb-sajtu kompanije prije nego unesete osjetljive podatke tokom prijave jer neke stranice mogu izgledati identične zvaničnim stranicama, a u sebi kriju maliciozne skripte”, preporučuju iz MJ za Vijesti.

Savjetuju građane i da budu obazrivi prilikom kupovine na internetu, provjerite sigurnost web sajta i uvijek kupujte sa zvaničnih i provjerenih stranica. Preporučuju i posebnu platnu karticu, koja će služiti samo za onlajn kupovinu.

”Izbjegavajte korišćenje javnih, nezaštićenih, WiFi mreža. Prije prenošenja fajlova s eksternih memorijskih uređaja, prvo skenirajte taj uređaj postojećim antivirus softverom. Edukujte se, koristeći akademske radove, novinske članke i video tutorijale, o vrstama sajber napada i načinima na koje može doći do infekcije podataka u cilju adekvatnog podizanja svijesti o ovom problemu”, zaključuju u preporukama MJU, prenose Vijesti.